Αρτηριακή πίεση: Γνωρίζετε καλά πώς να κρατήσετε την καρδιά σας υγιή;

  Κυριακή, 4 Ιανουαρίου, 2026  ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ

Της Δρ Ιουλιας Γραψα

Ο γιατρός σας μπορεί να σας έχει ενθαρρύνει να αντιμετωπίσετε την πίεσή σας εγκαίρως και να στοχεύετε χαμηλό όριο σε σχέση με το παρελθόν, σύμφωνα με τις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες οι οποίες στοχεύουν στην αντιμετώπιση των καρδιοπαθειών, εγκεφαλικών επεισοδίων, νεφρικής ανεπάρκειας και άνοιας. Αναπόφευκτα, σας γεννιέται το ερώτημα: πόσο πολύ πρέπει να προσέχω την πίεσή μου και γιατί;

Παρά το γεγονός ότι ο αρχικός ορισμός της υπέρτασης δεν έχει αλλάξει, οι νέες οδηγίες στέλνουν ένα ισχυρό μήνυμα σε ασθενείς: Πρέπει να λαμβάνονται μέτρα εγκαίρως και με στόχο χαμηλότερη πίεση ώστε να αποφευχθούν σημαντικές επιπλοκές υγείας αργότερα στη ζωή.

Οι ασθενείς συνήθως διακρίνονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: υψηλού και χαμηλού κινδύνου. Για τα άτομα με υπέρταση που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου, όπως όσοι έχουν ιστορικό καρδιακής προσβολής, εγκεφαλικού επεισοδίου ή άλλους παράγοντες κινδύνου, οι κατευθυντήριες οδηγίες τονίζουν τη σημασία της διατήρησης της ανώτερης τιμής, γνωστής ως συστολική αρτηριακή πίεση, κάτω από τα 130 mm Hg, με σύσταση να στοχεύεται ακόμη χαμηλότερα, προς τα 120 mm Hg, όταν αυτό μπορεί να επιτευχθεί με ασφάλεια. Για όσους βρίσκονται σε χαμηλότερο κίνδυνο, ο ίδιος στόχος μπορεί και πάλι να θεωρείται λογικός, ώστε να αποτραπεί η περαιτέρω αύξηση της αρτηριακής πίεσης με την πάροδο του χρόνου.

Ολοι οι ενήλικες, είτε έχουν είτε δεν έχουν υψηλή αρτηριακή πίεση, συμβουλεύονται να μειώνουν την πρόσληψη αλατιού σε λιγότερο από 2.300 mg την ημέρα, και ιδανικά κάτω από 1.500 mg

Η αλλαγή αυτή συνάδει με το ότι ο αυστηρότερος έλεγχος της αρτηριακής πίεσης σώζει ζωές. Μεγάλες μελέτες έχουν δείξει ότι η μείωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης γύρω στα 120 mm Hg μειώνει τον κίνδυνο καρδιοπάθειας, εγκεφαλικού επεισοδίου και νεφρικής νόσου. Παρότι ορισμένοι ασθενείς ανησυχούν για παρενέργειες από πιο εντατική θεραπεία, οι οδηγίες σημειώνουν ότι τα σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάντα είναι σπάνια και συνήθως ήπια. Γι’ αυτό οι γιατροί καλούνται να συνεργάζονται με τους ασθενείς για τον καθορισμό των στόχων και να βασίζουν τις θεραπευτικές αποφάσεις σε πολλαπλές μετρήσεις αρτηριακής πίεσης που λαμβάνονται σε περισσότερες από μία επισκέψεις.

Σημαντική είναι και η έγκαιρη αντιμετώπιση της υψηλής πίεσης. Δεν περιμένουμε πλέον. Στο παρελθόν, τα άτομα με ήπια (σταδίου 1) υπέρταση και χαμηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο συχνά λάμβαναν τη σύσταση να βασιστούν μόνο σε αλλαγές του τρόπου ζωής μέχρι να επιδεινωθεί η πίεσή τους. Τώρα, οι ασθενείς αυτοί θα πρέπει και πάλι να ξεκινούν με υγιεινότερη διατροφή, τακτική σωματική άσκηση και έλεγχο του σωματικού βάρους, αλλά αν η αρτηριακή τους πίεση παραμένει υψηλή μετά από τρεις έως έξι μήνες, θα πρέπει να προστεθεί φαρμακευτική αγωγή.

Για τα άτομα με υπέρταση σταδίου 1 που έχουν επίσης διαβήτη ή χρόνια νεφρική νόσο, η σύσταση είναι να ξεκινά άμεσα φαρμακευτική θεραπεία, ακόμη και αν ο συνολικός κίνδυνος καρδιοπάθειας είναι κατά τα άλλα χαμηλός. Ο στόχος είναι η πρόληψη μακροχρόνιας βλάβης πριν αυτή εμφανιστεί.

Οι οδηγίες αλλάζουν επίσης τον τρόπο συνταγογράφησης των φαρμάκων. Τα άτομα που διαγιγνώσκονται με υπέρταση σταδίου 2 ή υψηλότερου ενθαρρύνονται πλέον να ξεκινούν θεραπεία με δύο αντιυπερτασικά φάρμακα αντί για ένα. Η έρευνα δείχνει ότι η συνδυαστική θεραπεία μειώνει την αρτηριακή πίεση πιο γρήγορα και τη διατηρεί υπό έλεγχο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Για να διευκολυνθεί η θεραπεία, οι γιατροί συνιστάται να χρησιμοποιούν ένα μόνο χάπι που συνδυάζει δύο φάρμακα, κάτι που μπορεί να βελτιώσει τη συμμόρφωση των ασθενών.

Οι οδηγίες για τον τρόπο ζωής έχουν επίσης ενισχυθεί. Ολοι οι ενήλικες, είτε έχουν είτε δεν έχουν υψηλή αρτηριακή πίεση, συμβουλεύονται να μειώνουν την πρόσληψη αλατιού σε λιγότερο από 2.300 mg την ημέρα, και ιδανικά κάτω από 1.500 mg. Τα υποκατάστατα αλατιού εμπλουτισμένα με κάλιο συνιστώνται για τους περισσότερους ανθρώπους ως τρόπος μείωσης του νατρίου και της αρτηριακής πίεσης. Οι ενήλικες που είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι ενθαρρύνονται να χάσουν τουλάχιστον το 5% του σωματικού τους βάρους, ποσοστό που έχει αποδειχθεί ότι μειώνει ουσιαστικά την αρτηριακή πίεση.

Οι οδηγίες υιοθετούν επίσης πιο αυστηρή στάση απέναντι στο αλκοόλ. Πλέον αναφέρεται ότι η ιδανική ποσότητα αλκοόλ για την πρόληψη ή τον έλεγχο της υψηλής αρτηριακής πίεσης είναι μηδενική. Ακόμη και μικρές ποσότητες μπορούν να αυξήσουν την αρτηριακή πίεση με την πάροδο του χρόνου. Για όσους πίνουν, τα όρια παραμένουν ένα ποτό την ημέρα για τις γυναίκες και δύο για τους άνδρες.

Συνολικά, οι επικαιροποιημένες οδηγίες υπογραμμίζουν την αυξανόμενη κατανόηση ότι η υψηλή αρτηριακή πίεση δεν επηρεάζει μόνο την καρδιά, αλλά και τον εγκέφαλο και τους νεφρούς. Με την πιο έγκαιρη και αποτελεσματική αντιμετώπισή της, οι ειδικοί ελπίζουν να μειώσουν το μακροπρόθεσμο βάρος των χρόνιων νοσημάτων και να βοηθήσουν τους ανθρώπους να παραμένουν υγιέστεροι καθώς γερνούν.

Μαθήματα υγιούς ζωής:

Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία επισημαίνει τις 8 απαραίτητες αρχές καλής καρδιαγγειακής υγείας: ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης είναι πρωτεύουσας σημασίας, η άσκηση, ο καλός ύπνος, η υγιεινή διατροφή, η διακοπή καπνίσματος, η αποφυγή υψηλού σακχάρου, ένα υγιές σωματικό βάρος και, τέλος, ο έλεγχος χοληστερίνης. Προσέχουμε για να έχουμε.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΞ