Ο Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα: Το ιδεολογικό μανιφέστο, οι συμβολισμοί και το βλέμμα στο 2028

 Πέμπτη, 8 Οκτωβρίου, 2026

Μαριλίζα Αναστασοπούλου

Το «Βήμα» παραβρέθηκε στην ομιλία του Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στην Πνύκα και μεταφέρει το κλίμα, τα μηνύματα, αλλά και τη σημασία της.

Ηπρόσκληση ήρθε μόλις μία μέρα πριν, όμως όλοι οι καλεσμένοι ανταποκρίθηκαν. Τα μέλη του Τύπου χρειάστηκε να πάνε δύο ώρες νωρίτερα, για να προλάβουν τα εκπαιδευμένα σκυλιά να ελέγξουν τον εξοπλισμό των εκπροσώπων μας.

Ήδη από τις πέντε το απόγευμα, Υπουργοί, καθηγητές και εφοπλιστές περνούσαν την κορδέλα ασφαλείας που οδηγούσε στο μονοπάτι για τον λόφο της Πνύκας. Οι περισσότεροι έκαναν την πεντάλεπτη διαδρομή ανάμεσα στα ελιόδεντρα με τα πόδια. Λίγοι χρησιμοποίησαν το γκολφ καρτ, ενώ κάποιοι πιο επίσημοι, αυτοκίνητα.

Στον λόφο όλες κι όλες 200 καρέκλες — μία πολύ μικρή εκδήλωση, αν αναλογιστεί κάποιος τον ομιλητή. Κανείς από τους προσκεκλημένους δεν ήθελε να χάσει την ομιλία του Υπουργού Εξωτερικών. «Ίσως και επόμενου Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών», σχολίαζαν σιγανά σε ένα πηγαδάκι. Τα λίγα λεπτά πριν από την άφιξή του επικρατούσε απόλυτη ησυχία, σχεδόν κατανυκτική. Ακούγονταν μόνο τα πουλιά.

Το χρέος της Δύσης στον ελληνικό πολιτισμό

Στα 27 περίπου λεπτά της ομιλίας του στην Αθήνα, ο Μάρκο Ρούμπιο υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αποτελεί τη γενέτειρα του δυτικού πολιτισμού, της δημοκρατίας, της φιλοσοφίας και της ορθολογικής σκέψης, διαμορφώνοντας καταλυτικά τις ιδέες των Αμερικανών ιδρυτών και τους θεσμούς των ΗΠΑ.

Τόνισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο δυτικός κόσμος οφείλουν ένα διαχρονικό χρέος στον ελληνικό πολιτισμό και τις θεμελιώδεις αξίες του —όπως το θάρρος, το αίσθημα του καθήκοντος και την αναζήτηση της αριστείας— σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Στέκομαι εδώ για να μαρτυρήσω ένα χρέος που ούτε η πάροδος του χρόνου ούτε η απόσταση του χώρου μπορούν ποτέ να εξαλείψουν». Επισήμανε μάλιστα ότι η σύγχρονη Ελλάδα αποτελεί έναν «απαραίτητο φίλο» και πρότυπο συμμάχου για τις ΗΠΑ και την Ευρώπη στους κρίσιμους τομείς της άμυνας, της ενέργειας και της ασφάλειας.

Παράλληλα, ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι ο δυτικός πολιτισμός βρίσκεται σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι, αντιμέτωπος με την αυτοαμφισβήτηση, την υποχώρηση της εθνικής κυριαρχίας και την έξαρση των παγκόσμιων απειλών. Σημείωσε ότι η διακυβέρνηση Τραμπ επιλέγει την ανασύσταση της εθνικής ισχύος, της βιομηχανικής παραγωγής και της αμυντικής αποτροπής, καλώντας την Ευρώπη να «αφυπνιστεί» και να αναζωπυρώσει την ιστορική της φλόγα. Τέλος, έκλεισε υπογραμμίζοντας ότι μία ισχυρή διατλαντική συμμαχία δεν απαιτεί από τα έθνη να αφοπλίσουν την εθνική τους ταυτότητα, αλλά να συνεργαστούν με αυτοπεποίθηση και προσήλωση στις κοινές τους αρχές.

Το αφήγημα MAGA, ο Χριστιανισμός και η συμφωνία της Γροιλανδίας

Κοντολογίς, χρησιμοποίησε την αρχαία ελληνική κληρονομιά για να αιτιολογήσει την πολιτική του MAGA, υπεραμύνθηκε των επιλογών του Τραμπ, αναφέρθηκε στον Χριστιανισμό επτά φορές, επέκρινε την Ευρώπη για την απομάκρυνσή της από τον εθνικισμό και κολάκεψε ιδιαίτερα τη χώρα μας.

Ενδιαφέρον είχε και η αναφορά του στην «άνευ προηγουμένου συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, της Δανίας και της Γροιλανδίας», από την οποία «και οι τρεις εταίροι βγήκαν νικητές», όπως είπε χαρακτηριστικά, κάνοντας τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη συνολικά πιο ασφαλείς, πιο ισχυρές και πιο σίγουρες. Ο Ρούμπιο «ξέχασε» να αναφέρει την επώδυνη για τους Ευρωπαίους διαδρομή μέχρι να επιτευχθεί η συμφωνία αυτή.

«Ένα ιδεολογικό μανιφέστο»

Με την ολοκλήρωση της εκδήλωσης, ο Αντρέας Γκόφας, καθηγητής Θεωρίας και Επιστημολογίας των Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, συνόψισε για το «Βήμα» το κεντρικό μήνυμα της ομιλίας, το οποίο ήταν ότι: «Η Δύση κινδυνεύει πρωτίστως από τον ίδιο της τον εαυτό και πρέπει να βρει τον αξιακό της κώδικα μέσω της επανασύνδεσης με την ελληνική κληρονομιά. Η παρακμή της οφείλεται στο ότι διαμόρφωσε μία κουλτούρα αυτοϋπονόμευσης, στο ότι ντρέπεται για τα επιτεύγματά της».

«Προσπάθησε να ενοποιήσει σε ένα συνεκτικό, πολιτικά αξιοποιήσιμο αφήγημα ενίοτε αντιφατικές πολιτιστικές συνισταμένες του δυτικού πολιτισμού, από το αρχαίο και Χριστιανικό παρελθόν μέχρι τη νεότερη αμερικανική φιλελεύθερη παράδοση. Δεν ήταν μία απλή πολιτική ομιλία, αλλά ένα ιδεολογικό μανιφέστο υπέρ μιας απενοχοποιημένης Δύσης», αναλύει στο «Βήμα» ο Βασίλης Παϊπάης, καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής Θεωρίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ).

Η εμφάνιση του ΥΠΕΞ των ΗΠΑ ήταν «ηγετική», σχολίασε χαρακτηριστικά στο «Βήμα» η Κωνσταντίνα Μπότσιου, καθηγήτρια Πολιτικής Ιστορίας και Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς και Γενική Διευθύντρια του Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων, «και θύμισε σε όλους μας την αξία της δύναμης, της σύγκρουσης, καθώς και την αξία της σύγκρισης μεταξύ Αμερικής και Ελλάδας».

Το βλέμμα στο 2028 και ο ρόλος της Ομογένειας

Δεν είναι καθόλου ασυνήθιστο για τον Ρούμπιο να βγάζει λόγους στις χώρες που επισκέπτεται. Όμως αυτή η ομιλία στην Πνύκα έχει ξεχωριστή σημασία. Από πολλούς εκλαμβάνεται ως η ανεπίσημη εκκίνησή του για το ρεπουμπλικανικό χρίσμα των προεδρικών εκλογών του 2028.

Παρότι αυτή τη στιγμή ο Βανς θεωρείται ως ο επικρατέστερος για τη θέση, ο έμπειρος Υπουργός Εξωτερικών κερδίζει συνεχώς έδαφος και κάνει πολύ προσεκτικές σκακιστικές κινήσεις. Η εικόνα με φόντο την Ακρόπολη, χορογραφημένη ακριβώς πριν πέσει ο ήλιος, αφορούσε όχι μόνο την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ σήμερα, αλλά και την προσωπική του αντίληψη για το πού πρέπει να κατευθυνθεί η Ευρώπη τα επόμενα χρόνια.

Η ίδια η Ακρόπολη είναι από τα πιο γνωστά τοπόσημα παγκοσμίως και εκατομμύρια Αμερικανοί πολίτες είναι απόλυτα εξοικειωμένοι με τα μάρμαρά μας. Άλλωστε, η ιστορία της διδάσκεται στα αμερικανικά λύκεια, ενώ πάνω από ένα εκατομμύριο Αμερικανοί την επισκέπτονται κάθε χρόνο.

Πέρα όμως από το συμβολικό κομμάτι, υπάρχει και μια πολύ πρακτική πλευρά. Η Ελλάδα έχει μια μη αμελητέα διασπορά στις ΗΠΑ, η οποία αγγίζει το 1.200.000 Ελληνοαμερικανούς. Επίσης, ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Γκας Μπιλιράκης μπορεί να τον βοηθήσει σημαντικά στην ιδιαίτερη πατρίδα του Ρούμπιο, τη Φλόριντα, ενώ η Νικόλ Μαλλιωτάκη μπορεί να του προσφέρει κρίσιμη στήριξη στη Νέα Υόρκη.

Η σύγκριση με την επίσκεψη Ομπάμα το 2016

Η σύγκριση με το παρελθόν είναι αναπόφευκτη. Πριν από δέκα χρόνια, ο Μπαράκ Ομπάμα επέλεξε την Αθήνα για την τελευταία του ομιλία στο εξωτερικό ως πρόεδρος των ΗΠΑ. Είχε πει μάλιστα χαρακτηριστικά ότι ήταν αποφασισμένος να έρθει στην Ελλάδα, εν μέρει γιατί είχε ακούσει για την ελληνική φιλοξενία, επειδή έπρεπε να δει τον Παρθενώνα, αλλά και από ευγνωμοσύνη για όσα προσέφερε αυτή η μικρή χώρα στην ανθρωπότητα.

Τότε, ο Ομπάμα χαιρέτισε το κοινό στα ελληνικά, έχοντας πίσω του τις σημαίες της Ελλάδας, των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ήθελε και εκείνος να μιλήσει στην Πνύκα, αλλά δεν του το επέτρεψαν για λόγους ασφαλείας.

Η αφετηρία για τον Λευκό Οίκο;

Σήμερα, ο Ρούμπιο άφησε το δικό του στίγμα. Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών με φόντο την Ακρόπολη εξύμνησε την Ελλάδα και μίλησε για το κρίσιμο σταυροδρόμι στο οποίο βρίσκεται η Ευρώπη. Ίσως κάποια μέρα, όχι πολύ μακρινή, κοιτώντας πίσω να λένε ότι εδώ, στην Πνύκα, ήταν η αφετηρία για τον δρόμο του προς την αμερικανική Προεδρία.

ΤΟ ΒΗΜΑ