Τετάρτη, 21 Οκτωβρίου, 2026
Πανηγυρίζει η Άγκυρα για το τουρκολιβυκό μνημόνιο - Στην Τρίπολη ο Καλίν
Στην ίδια δήλωση, οι δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επανέλαβαν την πάγια θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά των εξωτερικών παρεμβάσεων στη Λιβύη
Την αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ελλάδα και την Κύπρο
εξέφρασαν η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο
πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, μετά την επικύρωση του τουρκολιβυκού
μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης.
Οι δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αμφισβήτησαν ευθέως τη νομιμότητα της
συμφωνίας για την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στη Μεσόγειο,
υπογραμμίζοντας ότι παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν
συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας. Η παρέμβαση των ευρωπαϊκών θεσμών ενισχύει
τη διπλωματική θέση Αθήνας και Λευκωσίας σε μια περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα
πανηγυρίζει για την έγκριση της συμφωνίας από το λιβυκό κοινοβούλιο.
Το μήνυμα της φον ντερ Λάιεν και του Αντόνιο Κόστα
Στην κοινή τους τοποθέτηση, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εξέφρασαν τη βαθιά τους λύπη για την απόφαση του λιβυκού κοινοβουλίου.
«Εκφράζουμε τη βαθιά μας λύπη για τη σημερινή επικύρωση από το Λιβυκό
Κοινοβούλιο του λεγόμενου Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας
σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στη Μεσόγειο Θάλασσα»,
ανέφεραν.
Η διατύπωση αυτή αποτυπώνει την αντίθεση των ευρωπαϊκών θεσμών στη
συμφωνία, η οποία αποτελεί βασικό στοιχείο της τουρκικής στρατηγικής στην
Ανατολική Μεσόγειο. Η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων στη Βεγγάζη αποκτά
ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς διευρύνει τη στήριξη προς το μνημόνιο πέρα
από την κυβέρνηση της Τρίπολης, με την οποία η Άγκυρα είχε υπογράψει τη
συμφωνία το 2019.
«Παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών»
Το πλέον σαφές σημείο της ευρωπαϊκής παρέμβασης αφορά τη νομική αξιολόγηση
του μνημονίου. Η φον ντερ Λάιεν και ο Κόστα υπογράμμισαν ότι «η εν λόγω
συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται
με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη».
Η θέση αυτή ευθυγραμμίζεται με τις πάγιες ελληνικές αντιρρήσεις για τη
συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης. Η Αθήνα υποστηρίζει ότι η οριοθέτηση αγνοεί τα
δικαιώματα των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες, ιδίως της Κρήτης, και δεν
μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος της Ελλάδας.
Η παρέμβαση των δύο κορυφαίων εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει
ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς διατηρεί στο προσκήνιο τη νομική διάσταση της
διαφοράς σε μια συγκυρία κατά την οποία η Τουρκία επιχειρεί να παρουσιάσει την
απόφαση της λιβυκής Βουλής ως επιβεβαίωση της δικής της προσέγγισης.
Η κοινοβουλευτική έγκριση στη Λιβύη δεν συνεπάγεται αυτομάτως διεθνή
αποδοχή του μνημονίου ούτε επιλύει τις αντιρρήσεις των κρατών που θεωρούν ότι
θίγονται τα δικαιώματά τους.
Η ΕΕ επαναλαμβάνει τη θέση της για τη Λιβύη
Στην ίδια δήλωση, οι δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επανέλαβαν την πάγια θέση
της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά των εξωτερικών παρεμβάσεων στη Λιβύη.
«Επαναλαμβάνουμε τη γνωστή θέση της ΕΕ κατά οποιασδήποτε εξωτερικής
παρέμβασης στη Λιβύη», ανέφεραν χαρακτηριστικά.
Η αναφορά αποκτά πρόσθετη σημασία λόγω της αυξημένης τουρκικής παρουσίας
στη χώρα και της προσπάθειας της Άγκυρας να αναπτύξει στενότερες σχέσεις τόσο
με την κυβέρνηση της Τρίπολης όσο και με πολιτικούς και στρατιωτικούς
παράγοντες της ανατολικής Λιβύης.
Η ευρωπαϊκή τοποθέτηση συνδέει, έτσι, την αμφισβήτηση του τουρκολιβυκού
μνημονίου με την ευρύτερη ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας της Λιβύης και
αποφυγής παρεμβάσεων που επηρεάζουν την πολιτική της πορεία.
Διπλωματικό στήριγμα για Αθήνα και Λευκωσία
Η κοινή δήλωση της φον ντερ Λάιεν και του Κόστα αποτελεί σαφές διπλωματικό
στήριγμα για την Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς επαναφέρει στο ευρωπαϊκό επίπεδο την
αμφισβήτηση της νομιμότητας της συμφωνίας.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την ομόφωνη έγκριση του μνημονίου
από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στη Βεγγάζη και τους πανηγυρισμούς στην Τουρκία,
όπου η απόφαση παρουσιάστηκε ως ενίσχυση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Το επόμενο πεδίο αντιπαράθεσης αφορά τη διπλωματική και νομική διαχείριση
των συνεπειών της απόφασης, καθώς και τις κινήσεις που θα επιχειρήσει η Άγκυρα
για να αξιοποιήσει τη συμφωνία στην Ανατολική Μεσόγειο. Για την Αθήνα και τη
Λευκωσία, η ευρωπαϊκή παρέμβαση ενισχύει τη δυνατότητα συντονισμένης
αντίδρασης, χωρίς να αναιρεί την ανάγκη συνεχούς διπλωματικής κινητοποίησης.
ΤΟ ΒΗΜΑ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου