Σερβία: Καταγγελίες περί διαφθοράς με εμπλοκή Βούτσιτς, Κούσνερ έρχονται στο φως

Παρασκευή, 16 Οκτωβρίου, 2026

Χρήστος Στασινόπουλος

Ο Σέρβος πρόεδρος φέρεται να πίεσε προσωπικά αξιωματούχους να άρουν την προστασία ιστορικού συγκροτήματος στο Βελιγράδι, ώστε να προχωρήσει επένδυση 500 εκατ. δολαρίων της οικογένειας Τραμπ και του Τζάρεντ Κούσνερ

Οπρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, παρενέβη προσωπικά -σύμφωνα με έρευνα του Guardian που δημοσιεύεται μόλις δέκα ημέρες πριν από τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές στις οποίες ο Βούτσιτς είναι υποψήφιος- για να προχωρήσει το σχέδιο κατασκευής ξενοδοχείου και οικιστικού πύργου με το εμπορικό σήμα Trump στο Βελιγράδι. Το έργο, ύψους περίπου 500 εκατ. δολαρίων, προέβλεπε την αξιοποίηση του ιστορικού συγκροτήματος του πρώην υπουργείου Άμυνας της Γιουγκοσλαβίας, το οποίο είχε χαρακτηριστεί προστατευόμενο μνημείο.

Σύμφωνα με μαρτυρίες και έγγραφα που επικαλείται η βρετανική εφημερίδα, στις 6 Φεβρουαρίου 2024 ο Βούτσιτς κάλεσε στο προεδρικό μέγαρο τη Ντουμπράβκα Τζουκάνοβιτς, τότε επικεφαλής του Ινστιτούτου Προστασίας Πολιτιστικών Μνημείων της Σερβίας, και της ζήτησε να ανακληθεί το καθεστώς προστασίας του συγκροτήματος, επικαλούμενος το ενδιαφέρον ενός ξένου επενδυτή. Η Τζουκάνοβιτς δεν είχε, ωστόσο, τη νόμιμη αρμοδιότητα να αποφασίσει μόνη της κάτι τέτοιο. Ο πρόεδρος φέρεται να επέκρινε την ίδια και άλλη αξιωματούχο ως ανίκανες και να τις πίεσε να συμμορφωθούν ή να παραιτηθούν.

Τον επόμενο μήνα διέρρευσε μια συμφωνία με την εταιρεία ακινήτων του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία προέβλεπε δωρεάν μίσθωση της έκτασης για 99 χρόνια. Σύμβαση που υπογράφηκε στις 13 Μαΐου 2024, σύμφωνα με έγγραφο που είδε ο Guardian, όριζε ότι ο χαρακτηρισμός του χώρου ως πολιτιστικής κληρονομιάς θα καταργούνταν προς ικανοποίηση της εταιρείας του Κούσνερ.

Την εβδομάδα μετά την υπογραφή, ο υπουργός Οικονομικών Σίνισα Μάλι φέρεται να ζήτησε από τις δύο αρμόδιες αξιωματούχους να κινήσουν τη διαδικασία αποχαρακτηρισμού, απειλώντας τες επίσης με παραίτηση αν αρνούνταν. Και οι δύο αποχώρησαν, επικαλούμενες την απουσία νόμιμων προϋποθέσεων. Τον Νοέμβριο του 2024, λίγες ημέρες μετά την επανεκλογή Τραμπ, η σερβική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι το συγκρότημα έχανε το καθεστώς προστασίας του.

Η υπόθεση οδήγησε σε ποινικές διώξεις για κατάχρηση εξουσίας σε βάρος ανώτερων κυβερνητικών στελεχών, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Πολιτισμού Νίκολα Σελάκοβιτς. Οι εισαγγελικές αρχές υποστηρίζουν ότι ο πρώην επικεφαλής του αρμόδιου ινστιτούτου, Γκόραν Βάσιτς, παρουσίασε πλαστή γνωμοδότηση υπέρ του αποχαρακτηρισμού. Ο Βούτσιτς και ο Μάλι δεν έχουν κατηγορηθεί και αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία. Ο Guardian αναφέρει, ωστόσο, ότι το κατηγορητήριο δε μνημονεύει την αρχική συνάντηση στο προεδρικό μέγαρο, παρότι οι εισαγγελείς επιβεβαίωσαν ότι διαθέτουν στοιχεία για αυτήν και εξετάζουν ενδεχόμενη ευθύνη και άλλων προσώπων.

Η εταιρεία του Κούσνερ ανακοίνωσε τον Δεκέμβριο του 2025 ότι το έργο δε θα προχωρούσε «προς το παρόν», μετά την άσκηση διώξεων. Ο Βούτσιτς κατηγόρησε τότε τους εισαγγελείς για διαφθορά και κατασκευασμένες υποθέσεις, προειδοποιώντας ότι θα λογοδοτήσουν όσοι, κατά την άποψή του, προκάλεσαν ζημιά στη χώρα.

Οι οικογενειακές επιχειρήσεις Τραμπ και οι πολιτικές αντιδράσεις

Το σχέδιο στο Βελιγράδι εντασσόταν στην επιχειρηματική συνεργασία των οικογενειών Τραμπ και Κούσνερ, την οποία παρουσίασε δημόσια ο Έρικ Τραμπ τον Ιανουάριο του 2025. Ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε τον Guardian στην Trump Organization, η οποία δήλωσε ότι δε σχεδιάζει έργο στο Βελιγράδι και αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή σε διαπραγματεύσεις για την απόκτηση έκτασης. Εκπρόσωπος του Κούσνερ απέρριψε κατηγορηματικά τον ισχυρισμό ότι το σχέδιο αποτελούσε μέρος πολιτικής συναλλαγής ή δωροδοκίας, υποστηρίζοντας ότι ο ίδιος δεν είχε εμπλοκή στις εσωτερικές διαδικασίες της σερβικής κυβέρνησης.

Η υπόθεση έχει προκαλέσει αντιδράσεις στη Σερβία, όπου οι διαδηλώσεις κατά της διαφθοράς εντάθηκαν μετά την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ τον Νοέμβριο του 2024, με 16 νεκρούς. Φοιτητές και άλλοι διαδηλωτές έχουν συνδέσει την υπόθεση του συγκροτήματος με την ευρύτερη καταγγελία τους για διαπλοκή κρατικής εξουσίας και επιχειρηματικών συμφερόντων.

Η δημοσιογραφική έρευνα επαναφέρει το ζήτημα σε μια κρίσιμη πολιτική συγκυρία. Οι εκλογές έχουν προγραμματιστεί για τις 25 Οκτωβρίου, ενώ ο Βούτσιτς, ο οποίος έχει συμπληρώσει 12 χρόνια στην εξουσία, δεν μπορεί να διεκδικήσει νέα προεδρική θητεία, αλλά αναμένεται να επιδιώξει να διατηρήσει τον έλεγχο της πολιτικής σκηνής, ενδεχομένως ως πρωθυπουργός. Η προεκλογική περίοδος ενδέχεται να καθυστερήσει και την εξέλιξη της δικαστικής διαδικασίας, καθώς η ακροαματική συνεδρίαση στην οποία μάρτυρες θα μπορούσαν να αναφερθούν στον ρόλο του προέδρου αναμένεται μετά την ψηφοφορία.

Η υπόθεση του Βελιγραδίου εντάσσεται, τέλος, σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ερωτημάτων για τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της οικογένειας Τραμπ κατά τη δεύτερη προεδρική θητεία του. Τα δημοσιεύματα σχετικά με συμφωνίες της οικογένειας ή του περιβάλλοντος Τραμπ στο εξωτερικό που έχουν προκαλέσει επικρίσεις για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων, μεταξύ των οποίων επενδύσεις στη Σαουδική Αραβία και στο Βιετνάμ. Ο ίδιος ο Τραμπ εξακολουθεί να διατηρεί συμμετοχές σε επιχειρήσεις του, ενώ η οικονομική του δήλωση για το πρώτο έτος μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο ανέφερε έσοδα περίπου 2 δισ. δολαρίων.

TO BHMA