Με αγάπη από το Σαν Φρανσίσκο

   Δευτέρα,  Σεπτεμβρίου, 2026

Δήμητρα Κρουστάλλη

Συνάντηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, στο Μέγαρο Μαξίμου, Τρίτη 17 Δεκεμβρίου 2024. (ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)

Το ερώτημα της επόμενης ημέρας δεν αφορά την αυτοδυναμία της κυβέρνησης, αλλά πώς μια αποδυναμωμένη εξουσία θα διαχειριστεί στρατηγικά τα μεγάλα θέματα που ανοίγονται μπροστά της.

Από όλους όσοι ασχολήθηκαν με το ξέσπασμα του κόσμου για τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, περισσότερο θα έπρεπε να αναλύσουν το φαινόμενο οι πολιτικοί. Και είναι οι μοναδικοί που δεν έδωσαν σημασία σε μια πράξη η οποία ήταν στην ουσία της πολιτική, γιατί η συνθήκη του θανάτου του δημοφιλούς τραγουδιστή είναι όλη η Ελλάδα. Ενα ξεχαρβαλωμένο και αναξιόπιστο κράτος και μια αποπροσανατολισμένη κοινωνία που νιώθει έρημη και απροστάτευτη.

Ναι, υπάρχει η ατομική ευθύνη του κάθε πολίτη. Αλλά αυτή δεν αναιρεί την έλλειψη αξιόπιστων ελεγκτικών μηχανισμών, δεν αποσείει την ευθύνη του κράτους να θέτει κανόνες και να τους τηρεί, χωρίς να αφήνει τρύπες για τους επιτήδειους. Γι’ αυτό λίγες ημέρες μετά τη ΔΕΘ τα «πακέτα» της εξανεμίστηκαν και η βελόνα δεν κουνήθηκε για κανένα κόμμα. Οι ψηφοφόροι δεν συγκινήθηκαν από την πλημμυρίδα των ευρώ που τους έταξαν οι πολιτικοί αρχηγοί, έκλαψαν όμως με μαύρο δάκρυ για ένα λαϊκό είδωλο. Το δικό τους είδωλο στον καθρέφτη της ζωής.

Σε αυτό το κοινωνικό υπόβαθρο ασκεί την πολιτική της η κυβέρνηση, χωρίς να συνομιλεί πραγματικά με τα κομμάτια που το συνθέτουν. Δεν ενδιαφέρεται πλέον πραγματικά για αυτά, ακόμα και αν λέει ότι αναζητεί τους χαμένους ψηφοφόρους που γύρισαν την πλάτη στο πολιτικό σύστημα. Δεν θα επιστρέψουν στις κάλπες όσοι αισθάνονται αντικείμενα μιας αυτοαναφορικής εξουσίας. Αυτό που αποσυναρμολογήθηκε δεν θα οργανωθεί ξανά μέσα από ένα μενού παροχών και επιδομάτων χωρίς άλλη συγκολλητική ουσία.

Το ερώτημα της επόμενης ημέρας δεν αφορά την αυτοδυναμία της κυβέρνησης, αλλά πώς μια αποδυναμωμένη εξουσία θα διαχειριστεί στρατηγικά τα μεγάλα θέματα που ανοίγονται μπροστά της, καθώς μέσα σε μια τέτοια συνθήκη ζητήματα που φαίνονται ξένα μεταξύ τους μετατρέπονται σε κομμάτια του ίδιου παζλ.

Για παράδειγμα, η ενδεχόμενη αποσταθεροποίηση ή και απομάκρυνση του Φρίντριχ Μερτς από την καγκελαρία, μετά τις σημερινές εκλογές και τις τάσεις ανόδου της AfD, δεν αφορά μόνο τη Γερμανία ή την ΕΕ. Αφορά και την Ελλάδα πολύ πιο άμεσα από όσο θα μπορούσε να φανταστεί κανείς, καθώς θα επηρεαστεί το χρονοδιάγραμμα εξεύρεσης συμφωνίας για τον κοινοτικό προϋπολογισμό 2028-2034. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι οι «φειδωλοί», των οποίων ηγείται ο Μερτς και ζητούν περικοπές στα κονδύλια για την κοινωνική συνοχή, την κοινή αγροτική πολιτική κ.ά., αλλά προς το παρόν αποκρούονται, θα πιεστούν από τους περισσότερο ακραίους.

Για την ενεργειακή κρίση, ο πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης δεν απέκλεισε έκτακτη συνεδρίαση του οργάνου εφόσον το απαιτήσουν οι συνθήκες. Ομως για την επιβολή ευρωπαϊκής ρήτρας υπερκερδών, δηλαδή έκτακτης φορολόγησης για τα συγκυριακά και εξαιρετικά υψηλά κέρδη κυρίως των πετρελαϊκών εταιρειών προκειμένου να ανακουφιστούν τα νοικοκυριά, υπάρχουν μεγάλες διαφοροποιήσεις ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ. Η Ελλάδα επέλεξε την επιδότηση στην αντλία, ενώ η Γερμανία, η Ισπανία, η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Πολωνία και η Αυστρία ζητούν τη θέσπιση ενιαίου, πανευρωπαϊκού μηχανισμού φορολόγησης των πετρελαϊκών κολοσσών. Αυτά, όταν όλοι προβλέπουν «μαύρο χειμώνα» εξαιτίας της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ.

Αλλη εξέλιξη που μας επηρεάζει άμεσα είναι οι εκλογές στη Γαλλία. Η κλεψύδρα αδειάζει για τον Εμανουέλ Μακρόν και η ελληνική κυβέρνηση, αν εννοεί τις διαβεβαιώσεις της ότι το καλώδιο θα προχωρήσει, θα πρέπει να βιαστεί, που σημαίνει να εκδοθεί NAVTEX από τον σταθμό του Ηρακλείου και να ξεκινήσει το ερευνητικό σκάφος τις εργασίες του στο τέλος Οκτωβρίου ή στις αρχές Νοεμβρίου. Σε κάθε περίπτωση, το πολύ μέχρι το τέλος του χρόνου. Οσο πλησιάζουν οι γαλλικές εκλογές την άνοιξη τόσο πιο απονομιμοποιημένος θα είναι ο γάλλος πρόεδρος να δεσμεύσει τη χώρα του και όπως προβλέπει η συμφωνία που έχει υπογραφεί, καμία εταιρεία δεν επιτρέπεται να συνομιλήσει με την τουρκική κυβέρνηση. Αρα οι συνεννοήσεις μπορεί να είναι μόνο διακρατικές και σίγουρα θα χρειαστεί να γίνει διαχείριση της έντονης αντίδρασης της Τουρκίας, η οποία ωστόσο στο θαλάσσιο πάρκο που ανακήρυξε στην Ανατολική Μεσόγειο δεν καταπάτησε τη συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου.

Υπάρχουν όμως οι εσωτερικές προϋποθέσεις για να κάνει η κυβέρνηση τις κινήσεις που έχει εξαγγείλει; Το ζήτημα του καλωδίου, της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, προς κατάπληξη «γαλάζιων» βουλευτών, εμφανίζεται συνεχώς στις περιοδείες που κάνουν. «Ο κόσμος μας ρωτάει ξαφνικά τι θα γίνει με το καλώδιο» λένε, ίσως επειδή βρίσκεται στην επικαιρότητα, ίσως επειδή το συνδέουν με τα ελληνοτουρκικά, και όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, περίπου οι μισοί Ελληνες φοβούνται θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο. Πώς θα διαχειριστεί η κυβέρνηση δύσκολες αποφάσεις όταν δεν λειτουργούν τα κανάλια αποδοχής αυτών των αποφάσεων; Η στροφή προς τις θέσεις Σαμαρά δείχνει αμφιβολία και φόβο και υπονομεύει τις τολμηρές αποφάσεις.

Η ομιλία του Πρωθυπουργού στη ΔΕΘ είχε διαχειριστικό χαρακτήρα με μικρή επίπτωση στα πράγματα, πιθανώς γιατί δεν τα κοιτάζει πλέον με το ίδιο βλέμμα που τα κοιτάζει η κοινωνία. Παράδειγμα της προηγούμενης εβδομάδας: Την Πέμπτη συνεδρίασε η Επιτροπή Δεοντολογίας της Βουλής για να συζητήσει τα αιτήματα άρσης ασυλίας για τον Λευτέρη Αυγενάκη και τον Μακάριο Λαζαρίδη. Οι υποθέσεις δεν ήταν σημαντικές, όμως σε άλλες ανάλογες περιπτώσεις η ΚΟ της ΝΔ έστειλε τα μέλη της στη Δικαιοσύνη για να καθαρίσουν το όνομά τους. Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις ελήφθη διαφορετική απόφαση, η οποία προκάλεσε την αντίδραση τόσο πολλών «γαλάζιων» βουλευτών ώστε μεταφέρθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου, που επέμεινε στην άρνηση. Η αντιπολίτευση ανέβηκε στα κάγκελα, καθώς πρόκειται για δύο βουλευτές που έχουν προκαλέσει την κοινή γνώμη.

Την Τετάρτη η μάχη θα μεταφερθεί στην Ολομέλεια, όπου θα πραγματοποιηθεί και η ψηφοφορία. Οπως σχολιάζουν βουλευτές της αντιπολίτευσης, «η ΝΔ θα βγει λαβωμένη» στηρίζοντας τους δύο βουλευτές της, είτε επειδή, κατά την άποψή τους, θα εκτεθεί στην κοινή γνώμη είτε επειδή εκτιμούν ότι οι δυσαρεστημένοι «γαλάζιοι» βουλευτές θα βρουν τρόπο να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους. «Η Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ έχει ρωγμές» θεωρούν, αλλά ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρίσκεται στο Σαν Φρανσίσκο και στη Νέα Υόρκη από αύριο μέχρι τις 25 Σεπτεμβρίου.

ΤΟ ΒΗΜΑ