Bergamini: Πώς θα εξοπλιστούν οι δύο ιταλικές φρεγάτες της Ελλάδας

Τετάρτη, 16 Σεπτεμβρίου, 2026

Μάνος Καραταράκης

Οι παρεμβάσεις στις Bergamini ώστε να ανταποκριθούν στις νέες μορφές πολέμου και πώς θα συνεργαστούν με τις Belharra - Ο ρόλος τους στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ηαντιμετώπιση drones και περιφερόμενων πυρομαχικών, ο ηλεκτρονικός πόλεμος και οι δικτυοκεντρικές επιχειρήσεις βρίσκονται στον πυρήνα των παρεμβάσεων που εξετάζονται για τις δύο ιταλικές φρεγάτες κλάσης Bergamini που θα παραλάβει η Ελλάδα, όπως πληροφορείται «Το Βήμα».

Κύριος στόχος των παρεμβάσεων που εξετάζονται δεν είναι μια εκτεταμένη ανακατασκευή των πλοίων, αλλά ο εξοπλισμός τους για τις νέες μορφές πολέμου. Οι συγκρούσεις στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή και στην Ερυθρά Θάλασσα έχουν καταδείξει ότι ακόμη και μία κύρια μονάδα επιφανείας, όπως η FREMM, μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με ταυτόχρονες και διαφορετικές απειλές: επιθέσεις κορεσμού από μη επανδρωμένα αεροσκάφη, περιφερόμενα πυρομαχικά, πυραύλους και ηλεκτρονικές παρεμβολές.

Πηγές με γνώση των σχετικών διεργασιών αναφέρουν στο «Βήμα» ότι ένα εξειδικευμένο πακέτο παρεμβάσεων βρίσκεται υπό τεχνική και οικονομική αξιολόγηση και περιλαμβάνει την ενίσχυση της αυτοπροστασίας των πλοίων, την αναβάθμιση των αισθητήρων και των δυνατοτήτων ηλεκτρονικού πολέμου, την προσθήκη μέσων αντιμετώπισης επιθέσεων κορεσμού από drones και την επίτευξη της μεγαλύτερης δυνατής ομοτυπίας με συστήματα που έχουν ήδη επιλεγεί για τις νέες φρεγάτες του ΠΝ.

Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν, πάντως, ότι η τελική διαμόρφωση δεν έχει ακόμη «κλειδώσει» καθώς κάθε επιλογή θα αξιολογηθεί με βάση το αναμενόμενο επιχειρησιακό αποτέλεσμα, το κόστος, τον χρόνο υλοποίησης του και τον βαθμό τεχνικής παρέμβασης που απαιτείται στην υφιστάμενη αρχιτεκτονική των πλοίων. Παράλληλα αξιολογούνται δυνατότητες που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα των Bergamini στον πόλεμο επιφανείας, στην αντιαεροπορική άμυνα και στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο.

Ο εξοπλισμός

Ζητούμενο, όπως πληροφορείται «Το Βήμα», είναι να καλυφθούν πραγματικά επιχειρησιακά κενά χωρίς να διαταραχθεί η ισορροπία μιας ήδη σύνθετης πλατφόρμας ή να δημιουργηθούν δυσανάλογες απαιτήσεις σε χώρο, ηλεκτρική ισχύ, εκτόπισμα και επάνδρωση των πλοίων. Υπό εξέταση βρίσκονται οι πύραυλοι αντιαεροπορικής άμυνας Aster 30, οι αντιπλοϊκοί Exocet MM40 Block 3C, οι τηλεχειριζόμενοι σταθμοί οπλισμού Lionfish 30 και οι κάθετοι εκτοξευτές Sylver A70 για όπλα ναυτικής κρούσης NCM/MdCN. Η αξιολόγηση αυτών των συστημάτων συνδέεται άρρηκτα με την επιδίωξη επιχειρησιακής ομοτυπίας με τις Belharra.

Οι δύο Bergamini αποτελούν ήδη ώριμες και επιχειρησιακά δοκιμασμένες πλατφόρμες, επομένως δεν πρόκειται για πλοία που χρειάζονται συνολική ανακατασκευή, αλλά αποκλειστικά επιλεκτικές παρεμβάσεις υψηλής επιχειρησιακής αξίας. Η αντιμετώπιση μιας μεμονωμένης απειλής δεν αρκεί πλέον καθώς ένα σύγχρονο πολεμικό πλοίο πρέπει να μπορεί να αμύνεται έναντι των προαναφερθεισών απειλών καθώς ανταλλάσσει (σε πραγματικό χρόνο) δεδομένα με άλλα πλοία, αεροσκάφη, επίγειους αισθητήρες και μη επανδρωμένες πλατφόρμες.

Καθοριστική παράμετρος για κάθε παρέμβαση είναι η συμβατότητα με το Σύστημα Διαχείρισης Μάχης (CMS) «ATHENA». Η εγκατάσταση ενός νέου όπλου ή αισθητήρα προϋποθέτει τη διασύνδεσή του με το CMS και τα υπόλοιπα συστήματα του πλοίου, την ανάπτυξη ή τροποποίηση λογισμικού, εργασίες ολοκλήρωσης και μια σειρά δοκιμών και πιστοποιήσεων. Το ίδιο ισχύει για τα μέσα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας: Για να αποδώσουν επιχειρησιακά, πρέπει να συνδυάζονται με τα ραντάρ, τους παθητικούς αισθητήρες, τα συστήματα επικοινωνιών και τα όπλα του πλοίου.

Η πολυπλοκότητα αυτής της διαδικασίας θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το εύρος των παρεμβάσεων, το χρονοδιάγραμμα και το τελικό κόστος, ενώ θα επηρεάσει και τους χρόνους εκπαίδευσης των πληρωμάτων, τις απαιτήσεις συντήρησης και την εφοδιαστική υποστήριξη των πλοίων σε βάθος χρόνου. Ο σχεδιασμός, συνεπώς, δεν αφορά απλά την απόκτηση δύο φρεγατών, αλλά περιλαμβάνει ένα οριοθετημένο, τεχνικά και οργανωτικά, έργο ώστε τα πλοία να ενταχθούν ομαλά στη δομή του ΠΝ, να συνεργάζονται με τις υπόλοιπες μονάδες και να αξιοποιούν κοινές ή συμβατές επιχειρησιακές και υποστηρικτικές υποδομές.

Η άσκηση «Μέδουσα 15»

Οι Bergamini αναμένεται να συμβάλουν στην προστασία των θαλάσσιων γραμμών επικοινωνίας και των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων σε περιοχές αυξανόμενης στρατηγικής σημασίας όπως η Νοτιοανατολική Μεσόγειος και το Αιγαίο – και η τελική διαμόρφωσή τους εντάσσεται σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο. Για παράδειγμα, αυτές τις ημέρες εξελίσσεται η πολυεθνική άσκηση «Μέδουσα 15», η οποία ξεκίνησε στις 10 Σεπτεμβρίου και ολοκληρώνεται στις 19 του μήνα. Το κύριο επιχειρησιακό βάρος αναλαμβάνουν οι ελληνικές και οι αιγυπτιακές Ενοπλες Δυνάμεις, με δραστηριότητες στην Κρήτη, στο Κρητικό Πέλαγος και στον θαλάσσιο χώρο νότια και δυτικά του νησιού.

Η Κρήτη βρίσκεται στο σημείο συνάντησης των θαλάσσιων οδών που συνδέουν το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο με τη Βόρεια Αφρική, το Σουέζ και τη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, η αναμενόμενη δραστηριοποίηση της Chevron για τη διερεύνηση και αξιοποίηση πιθανών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων ενισχύει τη σημασία της προστασίας των ενεργειακών υποδομών. Στον απόηχο του τουρκολιβυκού μνημονίου – και παράλληλα με τις κινήσεις της Αθήνας για την ενεργειακή αξιοποίηση της περιοχής – ο θαλάσσιος χώρος νοτίως της Κρήτης εξακολουθεί να αποτελεί πεδίο ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού. Και είναι σε αυτό ακριβώς το περιβάλλον που μονάδες όπως οι Bergamini και οι Belharra θα κληθούν να διασφαλίσουν τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.

Η σύνδεση της άσκησης με τη σχεδίαση του νέου Στόλου με πλοία όπως οι Bergamini δεν είναι τυχαία: Η φετινή «Μέδουσα 15» δεν είναι απλά μια κλασική συνεργασία αεροναυτικών μέσων αλλά αφορά, πρώτα και κύρια, την ικανότητα πολεμικών δυνάμεων και μη επανδρωμένων μέσων από διαφορετικά κράτη να λειτουργούν εντός ενός κοινού επιχειρησιακού πλαισίου.

Η Ελλάδα θα διαθέσει πλοία του Πολεμικού Ναυτικού, μαχητικά αεροσκάφη, ελικόπτερα και τμήματα ειδικών επιχειρήσεων, ενώ η Αίγυπτος θα αναπτύξει ένα ελικοπτεροφόρο τύπου Mistral, φρεγάτα, πυραυλάκατο, μαχητικά F-16 και επίλεκτες μονάδες ειδικών επιχειρήσεων. Το Mistral θα χρησιμοποιηθεί ως πλατφόρμα μεταφοράς προσωπικού και εναέριων μέσων, ως βάση υποστήριξης αμφίβιων επιχειρήσεων και ως κόμβος διοίκησης και ελέγχου. Η Γαλλία και η Ιταλία θα συμμετάσχουν με μία φρεγάτα η καθεμία, ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία θα αναπτύξει πλοίο ανοικτής θαλάσσης και προσωπικό ειδικών δυνάμεων.

Τα σενάρια περιλαμβάνουν αμφίβιες και αεροπορικές επιχειρήσεις, αποστολές θαλάσσιας ασφάλειας και νηοψίες VBSS όπου ελικόπτερα θα μεταφέρουν ομάδες ειδικών επιχειρήσεων, οι οποίες θα πραγματοποιήσουν καταρρίχηση με τη μέθοδο fast-rope για την προσέγγιση και κατάληψη ύποπτου πλοίου, την προστασία του πληρώματος και την έρευνα των εσωτερικών χώρων.

Βασική καινοτομία της φετινής «Μέδουσας» είναι η οργανική ένταξη των drones και των δυνατοτήτων αντιμετώπισής τους στα σενάρια: UAV επιτήρησης και αναγνώρισης, όπως και FPV drones, θα μεταδίδουν εικόνα σε πραγματικό χρόνο, θα εντοπίζουν στόχους και θα υποστηρίζουν τις δυνάμεις που επιχειρούν στο έδαφος. Τα χαμηλού κόστους και ιδιαίτερα ευέλικτα FPV θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για εκπαιδευτικούς σκοπούς και όχι ως οπλικά συστήματα, παρέχοντας άμεση εναέρια εικόνα σε τακτικό επίπεδο. Η παρουσία τους αποτυπώνει τη ραγδαία αλλαγή που έχει συντελεστεί στο πεδίο της μάχης: μικρά και φθηνά μέσα μπορούν πλέον να επηρεάζουν επιχειρήσεις στις οποίες συμμετέχουν πλατφόρμες αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.

Στο πεδίο θα δοκιμαστεί και ο «Κένταυρος», το σύστημα αντιμετώπισης drones της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας. Η αξιολόγησή του σε πραγματικές συνθήκες άσκησης θα επικεντρωθεί στις δυνατότητες εντοπισμού, αναγνώρισης, παρακολούθησης και εξουδετέρωσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Ο «Κένταυρος» διαθέτει ήδη επιχειρησιακό αποτύπωμα, καθώς έχει αξιοποιηθεί από ελληνικά πολεμικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής επιχείρησης «Ασπίδες». Η εμπειρία αυτή αποτελεί ακόμη ένα παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο τα διδάγματα από πραγματικές αποστολές βοηθούν στον σχεδιασμό, στην εκπαίδευση και στις αποφάσεις για την ενίσχυση του Στόλου.

Συνεπώς το επιχειρησιακό σενάριο της  φετινής «Μέδουσας» σε συνδυασμό με τις σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις στις Bergamini (και τις Belharra) δείχνουν προς την κατεύθυνση χρήσης δικτυοκεντρικών δυνάμεων, ικανών να επιβιώνων και να μάχονται υπό τις νέες μορφές πολέμου (που συνδυάζει επανδρωμένα και μη επανδρωμένα μέσα) με έμφαση στη διακλαδικότητα και που θα έχουν ικανότητα παρατεταμένης παρουσίας στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.

TO BHMA