Όλα στο τραπέζι των Τραμπ και Σι

Πέμπτη, 24 Σεπτεμβρίου, 2026

Στρατής Αγγελή

Τραμπ και Σι στην Ουάσιγκτον: Τα «πυρά» Πεζεσκιάν και η έκκληση Ζελένσκι στον ΟΗΕ

Οι συμβολισμοί της υποδοχής που επιφύλαξε ο Αμερικανός πρόεδρος στον Κινέζο ομόλογό του. Παρατείνεται η εκεχειρία στον εμπορικό πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Ο πόλεμος στο Ιράν, η Τεχνητή Νοημοσύνη και η Ταϊβάν.

Το κόκκινο χαλί των εκατό μέτρων που στρώθηκε στην αεροπορική βάση Άντριους για τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπινγκ ήταν το λιγότερο. Εκείνο που έχει μεγαλύτερη συμβολική σημασία είναι ότι για πρώτη φορά από το 1962 Αμερικανός πρόεδρος υποδέχθηκε προσωπικά έναν ξένο πολιτικό ηγέτη σε αυτή τη στρατιωτική βάση, όπως επισήμαναν αμερικανικά κανάλια. Τότε ήταν ο Τζον Κένεντι που υποδέχθηκε τον Βρετανό πρωθυπουργό Μακ Μίλαν. Τώρα ο πρόεδρος Τραμπ και η σύζυγός του Μελάνια επιχείρησαν να εντυπωσιάσουν το προεδρικό ζεύγος της Κίνας με την χαμηλή πτήση ενός βομβαρδιστικού αεροσκάφους B-1, όπως εκείνα που βομβάρδισαν το Ιράν.

Στην ίδια βάση ο Μπαράκ Ομπάμα είχε υποδεχθεί τον Πάπα Φραγκίσκο το 2015, όμως σε εντελώς διαφορετικό κλίμα, δίχως κανονιοβολισμούς και πολεμικά αεροπλάνα. Σε κάθε περίπτωση, η «χειρονομία» του Τραμπ απέναντι στον Σι είναι ασυνήθιστη για τα αμερικανικά δεδομένα, καθώς ο πρόεδρος υποδέχεται τους ξένους ηγέτες στο Λευκό Οίκο.

Ο υψηλός επισκέπτης από την Κίνα, ο οποίος μετέβη χθες στις ΗΠΑ με ένα αεροπλάνο της γραμμής (China Air) και δεν διαθέτει ειδικά διαμορφωμένο προεδρικό αεροπλάνο όπως εκείνο του οικοδεσπότη του (Air Force One) που σταθμεύει στην ίδια βάση έξω από την Ουάσιγκτον, περιμένει πολύ πιο χειροπιαστά πράγματα από τα αγήματα, τις μπάντες και τις πτήσεις επίδειξης, όταν θα περάσει σήμερα το κατώφλι του Λευκού Οίκου.

Παράταση της εκεχειρίας στον εμπορικό πόλεμο

Ένα από αυτά είναι η ανανέωση της εκεχειρίας στον εμπορικό πόλεμο, η οποία λήγει το Νοέμβριο και σύμφωνα με πληροφορίες αμερικανικών ΜΜΕ πρόκειται να παραταθεί μέχρι τις 10 Ιανουαρίου, ώστε αφαιρεθεί ένας από τους παράγοντες της ανησυχίας στις αγορές.

Η συμφωνία για την παράταση της εκεχειρίας στο εμπόριο αποτελεί και για τις δυο πλευρές την προϋπόθεση ώστε να περάσουν στα υπόλοιπα «πιάτα» της διαπραγμάτευσης. Η αποκλιμάκωση των δασμών, η χαλάρωση των περιορισμών που επιβάλει η Κίνα στις εξαγωγές σπάνιων γαιών προς τις ΗΠΑ, ίσως και μια «συνεννόηση» γύρω από την αλματώδη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης που αποτελεί τον σημαντικότερο τομέα του μεταξύ τους ανταγωνισμού, είναι από τα βασικά θέματα στο τραπέζι.

Μαύρα σενάρια για το ντίζελ

Οι δυο «φίλοι» θα συζητήσουν επίσης για τον πόλεμο στο Ιράν ο οποίος δοκιμάζει τις αντοχές των οικονομιών και των δύο χωρών. Η Κίνα χρειάζεται το πετρέλαιο για να συνεχίσει τους υψηλούς ρυθμούς παραγωγής και ανάπτυξης ενώ θέλει ανοιχτές τις θαλάσσιες οδούς για τα προϊόντα της.

Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει- σύμφωνα με χθεσινοβραδινό δημοσίευμα του Politico– να απαγορεύσει τις εξαγωγές ντίζελ για τρεις μήνες, προκειμένου να ανακόψει την άνοδο της τιμής του καυσίμου που έφτασε τα 6,5 δολάρια το γαλόνι κατά μέσο όρο (σχεδόν ένα δολάριο πάνω από τον περασμένο μήνα και τρία δολάρια πιο ακριβό σε σχέση με πέρυσι τέτοια εποχή). Αναλυτές εκτιμούν ότι ένα μπλόκο στις εξαγωγές ντίζελ από τις ΗΠΑ θα είχε μακροπρόθεσμα αρνητικές επιπτώσεις σε όλη την αγορά.

«Μην κολακεύετε την Κίνα»

Οι Δημοκρατικοί και μερίδα του αμερικανικού Τύπου κατηγορούν τον Τραμπ για υποχωρητικότητα έναντι της Κίνας, που φτάνει μέχρι την υποβάθμιση της απειλής κατά της Ταϊβάν. Οι συνεργάτες του προέδρου αναφέρουν ότι δεν θα πρέπει να συγχέεται η διαπραγματευτική τακτική του Λευκού Οίκου με τους πάγιους στόχους της αμερικανικής πολιτικής για ανάσχεση της Κίνας σε όλους τους τομείς. Η προηγούμενη σινοαμερικανική συνάντηση κορυφής στο Πεκίνο τον περασμένο Μάιο δεν είχε θεαματικά αποτελέσματα, πέρα από μια συμφωνία για την αγορά 200 αεροσκαφών Boeing από τους Κινέζους και τις υποσχέσεις για άνοιγμα της κινεζικής αγοράς σε αμερικανικά αγροτικά προϊόντα.

Το μόνο που καταλαβαίνει η Κίνα είναι η ισχύς, εκτιμά ο Νίκολας Μπερνς, ο οποίος διατέλεσε πρεσβευτής της κυβέρνησης Μπάιντεν στην Κίνα από το 2022 έως το 2025. Οι Κινέζοι «είναι πρακτικοί, ισχυρογνώμονες και κυνικοί απέναντι στις ΗΠΑ. Θα μας κρίνουν από το πόσο δυνατοί είμαστε και από το πως αντιδράμε όταν θα πρέπει να αντιδράσουμε. Καταλαβαίνουν την ισχύ και την αποτροπή. Θα ταλαντευτούν και θα επηρεαστούν περισσότερο από μια ισχυρή αμερικανική τοποθέτηση, παρά από την κολακεία», δήλωσε ο Μπερνς στους New York Times.

Ο Τζόναθαν Τζιν, ερευνητής στο Ινστιτούτο Brookings και πρώην αναλυτής της CIA για τις κινεζικές υποθέσεις, επισημαίνει ότι ο Τραμπ και ο Σι προσέρχονται στις συνομιλίες από πολύ διαφορετικές θέσεις. Ο Κινέζος ηγέτης σχεδιάζει να παραμείνει στην εξουσία για ακόμα μια πενταετία ενώ η θητεία του Αμερικανού ομολόγου  του λήγει σε δύο χρόνια. Επίσης είναι πιθανό ότι το κόμμα του Τραμπ θα ηττηθεί στις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο που θα γίνουν σε λίγες εβδομάδες κάτι που θα αποδυναμώσει τον Τραμπ. «Ο Σι θέλει να κερδίσει χρόνο και ήδη σκέφτεται για το ποιος έρχεται μετά από τον Τραμπ», πρόσθεσε ο αναλυτής.

Στροφή της κοινής γνώμης

Παρά τις προειδοποιήσεις και τη σκληρή γλώσσα των «γερακιών» της Ουάσιγκτον για τους κομμουνιστές Κινέζους, φαίνεται ότι η αμερικανική κοινή γνώμη στρέφεται υπέρ της συνεργασίας μετά από μια πενταετία συγκρουσιακής λογικής. Σύμφωνα με έρευνα του περασμένου Ιουλίου για λογαριασμό της μη κυβερνητικής οργάνωσης Chicago Council on Global Affairs, το 57% των Αμερικανών στηρίζουν την ανάπτυξη της διμερούς συνεργασίας με την Κίνα έναντι 40% που θέλουν να ληφθούν μέτρα για τον περιορισμό της κινεζικής ισχύος.

Τέσσερις στους δέκα Αμερικανούς δηλώνουν ότι θεωρούν ως απειλή για τις ΗΠΑ τις «εδαφικές φιλοδοξίες» της Κίνας, όμως το ποσοστό έχει μειωθεί κατά 11% σε σχέση με αντίστοιχη έρευνα του 2021. Επίσης, μέσα στα τελευταία πέντε χρόνια μειώθηκε σημαντικά από 52% σε 38% το ποσοστό των Αμερικανών που θα υποστήριζαν τη χρήση αμερικανικών στρατευμάτων για την υπεράσπιση της Ταϊβάν έναντι κινεζικής επίθεσης. Σημειώνεται ότι κατά την περίοδο 2005-2019 δυο στους τρεις Αμερικανούς στήριζαν σταθερά τη συνεργασία με την Κίνα.

Ρούμπιο: Πρέπει να μιλάμε με τους Κινέζους

Την περασμένη Τρίτη ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος της Επιτροπής Στρατιωτικών Υποθέσεων της Γερουσίας, Ρότζερ Γουίκερ, κατακεραύνωσε την κυβέρνηση Τραμπ ότι στρώνει το κόκκινο χαλί στον «κτηνώδη, μη εκλεγμένο και καταπιεστικό δικτάτορα ο οποίος θέλει να επιβληθεί στους γείτονές του και σημαδεύει με το τεράστιο οπλοστάσιό του τις ΗΠΑ».

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο του απάντησε ότι «η σχέση μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας θα καθορίσει τον 21^ο αιώνα. Είναι ανεύθυνη και εξωφρενική η άποψη πως δεν θα έπρεπε να επικοινωνούμε μεταξύ μας στο ανώτατο επίπεδο. Πρέπει να το κάνουμε», δήλωσε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας.

ΤΟ ΒΗΜΑ