Η υπονόμευση του κράτους Δικαίου από τους πρωθυπουργούς Μητσοτάκη και Τσίπρα

  Δευτέρα, 10 Αυγούστου, 2026

Γρηγόρης Καλφέλης

Η απόλαυση της εξουσίας

Ενόψει των εκλογών του 2027, οι οποίες είναι δυνατό να γίνουν και νωρίτερα, δεν μπορώ να κατανοήσω ένα σημαντικό μέγεθος. Ποιο;

Δεν μπορώ δηλαδή να κατανοήσω, για ποιο λόγο ένας πρώην πρωθυπουργός (ο κ. Τσίπρας) επιθυμεί διακαώς να επιστρέψει στην πολιτική με την ίδρυση ενός νέου κόμματος (μετά από δύο πρωθυπουργικές θητείες).

Επίσης, δεν μπορώ να αντιληφθώ για ποιο λόγο και ο σημερινός πρωθυπουργός (ο κ. Μητσοτάκης) επιθυμεί έντονα να έχει και μια τρίτη πρωθυπουργική θητεία.

Η πολιτική δεν είναι ένα «κλασσικό επάγγελμα» και είναι απαραίτητο να ασκείται με το αίσθημα της ευθύνης και του μέτρου , όπως έλεγε και ο Μαξ Βέμπερ στο κλασσικό του πόνημα που αφορούσε αυτό ακριβώς το θέμα («Η πολιτική ως επάγγελμα», «Politik als Beruf»).

Ωστόσο, όσο περισσότερο παραμένει ένας πολιτικός στην εξουσία, τόσο πιο έντονα χάνει την επαφή του με την κοινωνία.

Και το μόνο που τον ενδιαφέρει είναι η επανεκλογή του και τίποτε άλλο.

Επιπλέον, η «απόλαυση» της δύναμης είναι το μόνο «αφροδισιακό» που συντηρεί αυτούς τους ανθρώπους στη ζωή (οι οποίοι κατά τα άλλα έχουν ταυτίσει δυστυχώς όλο το φάσμα της ύπαρξής τους με την πολιτική).

Προσωπικά κάτι τέτοιο θα μου προκαλούσε υπαρξιακή κατάθλιψη, αλλά οι επαγγελματίες της πολιτικής μάλλον σκέφτονται διαφορετικά.

Η υπονόμευση του κράτους Δικαίου

Επιπλέον, η χρόνια παραμονή στην εξουσία εμπλέκει τους ανθρώπους αυτούς σε σκοτεινές υποθέσεις οι οποίες ενδεχόμενα συνδέονται με την παραβίαση βασικών συνταγματικών δικαιωμάτων .

Έτσι, είναι ενδεικτικό, ότι ο νυν πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης , αλλά και ο πρώην πρωθυπουργός κ. Τσίπρας είχαν ομολογήσει, ότι επί της πρωθυπουργίας τους είχαν γίνει για λόγους «εθνικής ασφαλείας» παρακολουθήσεις τηλεφώνων (και ενδεχόμενη καταστρατήγηση του Συντάγματος).

Η υπονόμευση του Κράτους Δικαίου από το σημερινό Πρωθυπουργό

Και ο μεν σημερινός πρωθυπουργός είχε υιοθετήσει την άποψη , ότι η παρακολούθηση του τηλεφώνου ενός πολιτικού του αντιπάλου (του κ. Ανδρουλάκη) ήταν «νόμιμη» , αλλά ταυτόχρονα και «πολιτικά προβληματική». Ο ίδιος δε δεν είχε δώσει ποτέ τη συναίνεσή του για μια τέτοια παρακολούθηση.

Και είχα υποστηρίξει και παλαιότερα , ότι η θέση αυτή του σημερινού πρωθυπουργού ήταν σίγουρα φορμαλιστική και προσχηματική. Γιατί;

Γιατί αν δεν υπήρχε αιτιολόγηση των συγκεκριμένων λόγων «εθνικής ασφάλειας» οι οποίοι επέβαλαν την παρακολούθηση του τηλεφώνου του κ. Ανδρουλάκη, τότε η παρακολούθηση αυτή δεν ήταν νόμιμη (άρθρο 139 ΚΠΔ)!

Βεβαίως, αργότερα αποκαλύφθηκε ότι παρακολουθούνταν και τα τηλεφώνα δημοσιογράφων, Υπουργών , ανώτατων στρατιωτικών και άλλων!

Σε οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρώπης, εάν αποκαλυπτόταν μια τέτοια σκοτεινή υπόθεση εκτεταμένων παρακολουθήσεων, η υφιστάμενη κυβέρνηση θα υφίστατο τεράστια πίεση για να παραιτηθεί.

Και όταν μάλιστα, ο ένας εκ των καταδικασθέντων από το Μονομελές Πλημ/κείο Αθηνών, ο Jonathan Dillan, είχε δηλώσει δημοσίως ότι η εταιρεία του Intellexa είχε πουλήσει την τεχνολογία της με τα κατασκοπευτικά λογισμικά και στις αρχές επιβολής του νόμου (άρα ενδεχόμενα και στις Ελληνικές Μυστικές Υπηρεσίες, « ΤΑ ΝΕΑ 13/3).

Και ενώ , κατά την κρίση μου, θα έπρεπε να εξεταστεί ο ανωτέρω Dillian από τον πρώην Εισαγγελέα του ΑΠ κ. Τζαβέλα , με βάση το άρθρο 37 του ΚΠΔ, τέτοια εξέταση δεν έγινε ποτέ.

Και θα ήταν ορθό να μην αναφέρονται κάποιοι εντελώς εσφαλμένα στη γνωστή αρχή «ένοχος , ένοχον ου ποιεί» , γιατί το άρθρο 210 του ΚΠΔ που ρυθμίζει αυτό το φαινόμενο προϋποθέτει ότι υπάρχουν συγκατηγορούμενοι για την ίδια αξιόποινη πράξη.

Επιπρόσθετα , κατά την αξιολογική μου κρίση , και ο νέος Εισαγγελέας του ΑΠ κ. Μπακέλας έχει τη δικονομική υποχρέωση να εξετάσει τον ανωτέρω πρωτοδίκως καταδικασθέντα από το Δικαστήριο των Αθηνών.

Η υπονόμευση του κράτους Δικαίου από τον πρώην πρωθυπουργό κ. Τσίπρα

Επιπλέον, πριν από κάποιο καιρό και ο πρώην πρωθυπουργός κ. Τσίπρας είχε ομολογήσει δημοσίως, ότι επί της πρωθυπουργίας του παρακολουθούνταν το τηλέφωνο του μετέπειτα Υπουργού κ. Πιτσιόρλα.

Βεβαίως, αφορούσε μόνο μια παρακολούθηση και όχι ένα εκτεταμένο φαινόμενο παρακολουθήσεων , όπως συνέβη επί της πρωθυπουργίας του σημερινού πρωθυπουργού.

Και βεβαίως και ο κ. Τσίπρας είχε υποστηρίξει ομοίως, ότι δεν είχε δώσει ποτέ ο ίδιος τη συναίνεσή του για την παρακολούθηση του Υπουργού του, αλλά ότι είχε μάθει κάτι τέτοιο αργότερα από τον τότε Διοικητή των Μυστικών Υπηρεσιών.

Παλαιότερα , μάλιστα, το 2018 είχε αποκαλυφθεί και η παράνομη παρακολούθηση από μυστικούς αστυνομικούς του πρώην Υπουργού κ. Λαφαζάνη (κατά παραβίαση του άρθρου 254 του ΚΠΔ το οποίο επιτρέπει την καταγραφή της δραστηριότητας ενός ατόμου με συσκευές ήχου και εικόνας μόνο για πολύ σοβαρές αξιόποινες πράξεις).

Ενόψει όλων αυτών θα ήθελα να διατυπώσω την ακόλουθη παρατήρηση:

Τα ανωτέρω σκοτεινά φαινόμενα (τα οποία οδηγούν σε ενδεχόμενη καταστρατήγηση βασικών συνταγματικών δικαιωμάτων) οφείλονται, κατά τη γνώμη μου, στο γεγονός ότι αρκετοί πολιτικοί μένουν στην εξουσία για πολύ καιρό και κυβερνούν αυτή τη χώρα με μια ομάδα «εμπίστων» και φίλων, χωρίς να υπάρχουν «θεσμικά αντίβαρα ελέγχου» της κυβερνητικής τους εξουσίας (τα περίφημα checks and balances).

Επιπρόσθετα, ο νεανικός ιδίως πληθυσμός βλέποντας όλα αυτά απομακρύνεται ακόμη περισσότερο από την πολιτική , αφού η τελευταία δεν αφορά τη διαβούλευση για το «κοινό καλό» . Αφορά τις ίντριγκες των μυστικών υπηρεσιών και τις παρακολουθήσεις πολιτικών αντιπάλων και στρατιωτικών αξιωματούχων.

Το συμπέρασμα;

Η χώρα χρειάζεται, ενόψει των εκλογών του 2027, μια νέα ηθική στη διακυβέρνηση. Την ηθική όμως αυτή δεν μπορούν να τη «διδάξουν» στην κοινωνία παλιά και φθαρμένα πρόσωπα τα οποία έχουν μείνει για πολύ καιρό στην πολιτική και την εξουσία.

Κάποιοι νέοι άνθρωποι είναι απαραίτητο να αναδειχθούν στη δημόσια σφαίρα και να ασχοληθούν με τις κοινωνικές υποθέσεις.

Υ.Γ Τα παλιά πρόσωπα ή οι πρώην πρωθυπουργοί μπορούν να γράφουν τα απομνημόνευμα τους (ή να ασχολούνται και με άλλα πράγματα, γιατί η ζωή δεν ταυτίζεται μόνο με τη -συχνά- διεφθαρμένη πολιτική).

Μια τέτοια μονοδιάστατη αντίληψη για τη ζωή θα ήταν καταθλιπτική και θα μας θύμιζε αυτό που λέει ο Σαίξπηρ : «Τι είναι η ζωή; Ένα παραμύθι ιστορημένο από χαζό, με θόρυβο και πάθος και ωστόσο δίχως νόημα» ( It is a tale told by an idiot , full of sound and fury, signifying nothing, Macbeth)

Ο κ. Γρηγόρης Καλφέλης είναι Καθηγητής της Νομικής Σχολής στο ΑΠΘ

TO BHMA