«Καλώς μας ήρθατε… Καλώς μας ήρθατε στο σπίτι του Πέτρου Τατάνη».

Με αυτά τα φιλόξενα λόγια υποδεχόταν ο δήμαρχος Ήλιδας τους Απόδημους Ηλείους που ήρθαν για να παραβρεθούν στο «Όγδοο αντάμωμα», το οποίο πραγματοποιήθηκε και έγινε «θεσμός». Το σπίτι του Πέτρου Τατάνη, που έλαμπε από τα πολύχρωμα λαμπιόνια, υποδεχόταν τους ξενιτεμένους.

«Σήμερα ξανασμίγουμε. Στον ίδιο γνώριμο τόπο. Στην ίδια ζεστή ηλειακή καρδιά. Σας καλωσορίζω στο κοινό μας συμβολικό σπίτι, στην ιστορική οικία Τατάνη. Ένα μνημείο που στέκει ζωντανό για να μας θυμίζει τον σπουδαίο άνθρωπο Πέτρο Τατάνη…» είπε, μεταξύ άλλων, συγκινημένος στο καλωσόρισμά του ο οικοδεσπότης της βραδιάς, δήμαρχος Ήλιδας Χρήστος Χριστοδουλόπουλος.

Ήταν ένα πανηγύρι! Είχε ένα ιδιαίτερο δικό του χρώμα και γιορταστικό χαρακτήρα. Τα χαρούμενα λόγια και τα χαμόγελα μικρών και μεγάλων, που ήρθαν από νωρίς ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα του δημάρχου Ήλιδας, δημιουργούσαν μια ατμόσφαιρα ευχάριστη, γιορταστική, λαμπρή γιορτή.

Ήταν το «αντάμωμα». Αυτό που ο «οικοδεσπότης δήμαρχος» με ιδιαίτερη φροντίδα και περίσσεια αγάπη ετοίμασε για να υποδεχτεί τους συμπατριώτες του, τους «ξενιτεμένους» Ηλείους, τους συμπατριώτες του Πέτρου Τατάνη. Είχα την ευκαιρία να ανταποκριθώ, να παραβρεθώ και εγώ στο ζεστό, ευγενικό και με ιδιαίτερη αγάπη κάλεσμα, στο «αντάμωμα» που ο δήμαρχος με ένα εξαίρετο επιτελείο συνεργατών του προετοίμασε. Εκεί, μετά από πολλά χρόνια, αντάμωσα φίλους και γνωστούς συμπατριώτες. «Παλικαράκια» τότε με ζωντάνια και καλοσύνη. Τώρα «σεβάσμιοι», με «βαμβακωτά» μαλλιά, αλλά με λεβέντικη κορμοστασιά, ήρθαν να ανταμώσουν τους παιδικούς τους φίλους…

Ο δήμαρχος Ήλιδας Χρήστος Χριστοδουλόπουλος. Φωτογραφία: Ευγενική παραχώρηση Δρα. Ιωάννη Ευθυμιόπουλου.

«Παλιέ μου φίλε», γράφει ο Σεφέρης, «τι γυρεύεις; χρόνια ξενιτεμένος ήρθες με εικόνες που έχεις αναθρέψει κάτω από ξένους ουρανούς, μακριά από τον τόπο το δικό σου..!».

Να λοιπόν που ο χρόνος τους έδωσε μια ξεχωριστή ομορφιά, ευαισθησία, νοσταλγία, την αγάπη του ξενιτεμένου… Όλα θύμιζαν το χτες… που ήταν παιδιά, νέοι και έφηβοι… «Έφυγαν από τις ρίζες τους, αλλά πρόκοψαν και μπόλιασαν τις νέες τους πατρίδες με τη σκέψη, το ήθος και την παιδεία που κουβαλούσαν στις αποσκευές τους…», είπε ο δήμαρχος συγκινημένος. Ναι, έφυγαν γεμάτοι ελπίδες να γνωρίσουν να αποκτήσουν το διαφορετικό για μια καλλίτερη ζωή. Με πίστη ξεκίνησαν να ζήσουν σε μια καινούρια πατρίδα μεταφέροντας στη βαλίτσα τις «αναμνήσεις». Μια εικονίτσα από το εικονοστάσι του σπιτιού, που τους έδωσε με την ευχή της η γιαγιά. Ήταν «για να τον φυλάει». Και την αγκαλιά του αποχωρισμού της μάνας…

Ήμουν λοιπόν και εγώ στο «πανηγύρι» της βραδιάς, που πραγματοποιήθηκε στον «αυλόγυρο» του σπιτιού του Πέτρου Τατάνη. Από την «φόρτιση» της βραδιάς και τα συναισθήματα που ένιωσα γέμισα συγκινήσεις. Δεν ξέρω αν θα καταφέρει η γραφίδα μου να αποδώσει όλα εκείνα που γνώρισα, αυτά που ένοιωσα! Να σκιαγραφήσει το μεγαλείο, την αρχοντιά, περιγράφοντας τα στιγμιότυπα από την συνάντηση των ξενιτεμένων στο «αντάμωμα» που μας ετοίμασε ο «οικοδεσπότης».

Στη βραδιά, στο «αντάμωμα», η παρουσία των ξενιτεμένων έκρυβε και τις δικές της εκπλήξεις. Ποιος θα περίμενε να ακούσει ότι οι Απόδημοι Έλληνες που κατοικούν στο χωριό «Μπελογιάννης» στην Ουγγαρία είχαν βουλευτή ελληνικής καταγωγής από την Αμαλιάδα. Παιδί, από γονείς που βρίσκονται εκεί από τον εμφύλιο, με ωραιότατα Ελληνικά μάς μετέφερε την αγάπη και τους χαιρετισμούς των Ελλήνων της Κοινότητας και μας ενημέρωσε για τις δραστηριότητες τού εκεί Ελληνισμού. Οι παρευρισκόμενοι από διάφορα μέρη είχαν κάτι να θυμηθούν, να πουν για το χωριό τους, εκεί που μεγάλωσαν και πέρασαν τα παιδικά τους χρόνια. Να διηγηθούν για την νέα τους πατρίδα που έκαναν προκοπή και οικογένεια. Ίδρυσαν κοινότητες, σχολεία και εκκλησίες. Μεγαλούργησαν δουλεύοντας με τιμιότητα και καλοσύνη. Σεβάστηκαν τη διαφορετικότητα και τον τρόπο ζωής. Στις οικογένειές τους διατήρησαν τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα, τις γιορτές της πατρίδας κρατώντας άσβεστη στις καρδιές τους την Ορθοδοξία. Ως Ομογένεια διατήρησαν το ομόθρησκον, το «ομόαιμον», το «ομόγλωσσον» και την πολιτισμική τους ταυτότητα, κράτησαν άσβεστη τη φλόγα της Χριστιανοσύνης. Φρόντισαν τα παιδιά τους και τα εγγόνια τους να αποκτήσουν και την ελληνόγλωσση εκπαίδευση και την πολυπολιτισμική τους παιδεία. Να σπουδάσουν, να διακριθούν και να προσφέρουν στη νέα τους πατρίδα.

Ήρθαν λοιπόν να ανταμώσουν, σε έναν γνώριμο χώρο, στο σπίτι του Πέτρου Τατάνη, στην Αμαλιάδα, μετανάστη στην Μασσαλία και από εκεί στον Νέο Κόσμο, στην Αμερική. Στην Νέα Υόρκη ο Τατάνης, πέραν των άλλων, ασχολήθηκε με τα κοινά της Ομογένειας και την προστασία των Ελλήνων μεταναστών. Ίδρυσε την ιστορική εφημερίδα «Εθνικός Κήρυξ», που κυκλοφόρησε στις 2 Απριλίου 1915 με επιτελείο εκλεκτών συνεργατών.

Ο «Εθνικός Κήρυξ» μεγάλωσε, είναι «υπερ-αιωνόβιος». Έγινε 111 χρόνων… Είναι η δική μας εφημερίδα, της Ομογένειας, του Αποδήμου Ελληνισμού. Με αντικειμενικότητα μεταδίδει τα γεγονότα στο πλαίσιο πάντα της δημοσιογραφικής δεοντολογίας. Με σοβαρότητα και με ευπρέπεια σχολιάζει και συμμετέχει δημοσιογραφικά στην πολιτική ζωή της πατρίδας των Ηνωμένων Πολιτειών και των άλλων ηπείρων και της Ευρώπης. Με δημοσιογραφική αντικειμενικότητα σχολιάζει τα γεγονότα. Στηρίζει καταστάσεις και τα συμφέροντα για το καλό της Ομογένειας και του Απόδημου Ελληνισμού. Αποτελεί γέφυρα και δίαυλο επικοινωνίας του Λευκού Οίκου και της πατρίδας. Στηρίζει τα εθνικά θέματα, όπως και θέματα της Ορθοδοξίας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Αποτελεί τιμή για τους Ηλείους ότι έχει την αγάπη της εφημερίδας, του «παιδιού» του Πέτρου Τατάνη. Ο «Εθνικός Κήρυκας» με τους «άξιους συνεχιστές», τιμά όχι μόνο την πατρίδα και τη δημοσιογραφία.

Από τον «Εθνικό Κήρυκα», έγινε γνωστό το 8° Αντάμωμα που πραγματοποιήθηκε με εξαιρετική επιτυχία στην Αμαλιάδα, στον χώρο της οικίας Π. Τατάνη. Η έκθεση ζωγραφικής, ως και η πολιτιστική εξαιρετική καλλιτεχνική θεατρική παρουσίαση της ζωής «της Ρόζας Εσκενάζυ», με το μουσικό της μέρος και τα τραγούδια λάμπρυναν την βραδιά. Οι τιμητικές διακρίσεις, που με σεβασμό και απλότητα απένειμε ο δήμαρχος Ήλιδας με ιδιαίτερη χαρά για την αναγνώριση προσφοράς, αποτελεί χαρακτηριστικό τιμής, σεβασμού και αγάπης προς τον Απόδημο Ελληνισμό. Μια τέτοια εκδήλωση με συγκινήσεις, αναμνήσεις, που οργανώθηκε και πραγματοποιήθηκε το «αντάμωμα», έφερε κοντά δικούς μας ξενιτεμένους.

Η παρουσία απλών και άλλων επώνυμων Ηλείων ήταν ιστορική. Και η παρουσία, η «αγκαλιά της Πολιτείας», πού ήταν; Πού ήταν οι πολιτικά υπεύθυνοι του υπουργείου Πολιτισμού, του υπουργείου Εξωτερικών, του ΥΦΥΠΕΞ, της γραμματέως Αποδήμων και Δημόσιας Διπλωματίας; Δεν το γνώριζαν; Οι δύο Ηλείοι βουλευτές, Διονύσης Καλαματιανός και Διονυσία Αυγερινοπούλου, τίμησαν τη βραδιά. Όμως δεν κάλυψαν την απουσία των αρμοδίων του ΥΦΥΠΕΞ. Αυτή είναι η αγάπη και το ενδιαφέρον της Πολιτείας για τον Απόδημο, τον ξενιτεμένο; Ας μην υπολογίζουν τον ξενιτεμένο, τον Απόδημο, ως «επιστολική ψήφο»… Γιατί ο Απόδημος Ελληνισμός έχει μνήμη, δεν ξεχνά! Είναι γνωστό εκείνο το πολιτικό απόφθεγμα που ακούγεται από τους εκπροσώπους της Πολιτείας όταν επισκέπτονται τις οργανώσεις των Αποδήμων στο εξωτερικό… Λέγουν ότι, «Η πατρίδα σάς ευγνωμονεί. Στηρίζεται σε εσάς..!». Είναι φαινόμενο συνηθισμένο… και τα λόγια… χιλιοειπωμένα.

Εύχομαι και πιστεύω ότι και την επόμενη χρονιά ο δήμαρχος, η δημοτική αρχή, με περίσσεια αγάπη θα περιμένει τους ξενιτεμένους Ηλείους. Να ανταμώσουμε και πάλι στο σπίτι ενός αγνού πατριώτη, του Πέτρου Τατάνη. Μην ξεχνάτε… σας αγαπάμε!

Και να θυμάστε, όπως γράφει ο ποιητής:

«Όμορφη και παράξενη πατρίδα,

ωσάν αυτή που μου ‘ λαχε, δεν είδα…»

(Οδ. Ελύτης)

* Ο Δρ Ιωάννης Ευθυμιόπουλος είναι πρώην γενικός διευθυντής Παιδείας Αρχιεπισκοπής Αμερικής (2005-2019)

ΕΘΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΞ