Η οικονομία του πολέμου: Ποιες αμερικανικές και ισραηλινές εταιρείες «θησαυρίζουν» απ' τη σύρραξη

  Τρίτη, 10 Μαρτίου, 2026 

Όσο πέφτουν βόμβες στο Ιράν, ανεβαίνουν οι μετοχές στο χρηματιστήριο άμυνας

(Airman 1st Class Mikaela Smith/U.S. Air Force via AP)

Οι μεγαλύτερες αμυντικές εταιρείες στις ΗΠΑ συμφώνησαν να «τετραπλασιάσουν την παραγωγή» οπλικών συστημάτων που ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ περιγράφει ως όπλα «εξαιρετικής κατηγορίας», μετά από συνάντηση στον Λευκό Οίκο.

Στη συνάντηση της Παρασκευής (6/3) συμμετείχαν οι διευθύνοντες σύμβουλοι των εταιρειών RTX (πρώην Raytheon), Lockheed Martin, Boeing, Northrop Grumman, BAE Systems, L3Harris Missile Solutions και Honeywell Aerospace, οι οποίες διαθέτουν ανεκτέλεστα συμβόλαια δισεκατομμυρίων δολαρίων, ορισμένα από τα οποία ξεπερνούν το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) αρκετών χωρών.

Οι ΗΠΑ ξοδεύουν ήδη τα περισσότερα λεφτά για στρατιωτικούς σκοπούς στον κόσμο με σχεδόν 1 τρισεκατομμύριο δολάρια το 2025, ποσό μεγαλύτερο από το συνολικό άθροισμα των επόμενων εννέα χωρών. Ο Τραμπ σκοπεύει να αυξήσει το ποσό αυτό σε 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια έως το 2027.

Δισεκατομμύρια δολάρια έχουν ήδη δαπανηθεί από τις ΗΠΑ σε όπλα στον πόλεμο με το Ιράν, γεγονός που καθιστά τον πόλεμο ιδιαίτερα κερδοφόρα δραστηριότητα για τους αμυντικούς εργολάβους.

Την περασμένη εβδομάδα οι μετοχές μεγάλων αμερικανικών εταιρειών όπλων αυξήθηκαν:

• Northrop Grumman (+5%)
• RTX (+4,5%)
• Lockheed Martin (+3%)

Έτσι, το Al Jazeera θέτει το ερώτημα: Ποια όπλα χρησιμοποιούνται στον πόλεμο με το Ιράν και ποιες εταιρείες επωφελούνται;

Ποια όπλα χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ εναντίον του Ιράν

Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), η Επιχείρηση Επική Οργή χρησιμοποιεί περισσότερα από 20 διαφορετικά οπλικά συστήματα από αέρα, θάλασσα, ξηρά και αντιπυραυλική άμυνα.

• Πύραυλοι και πυραυλικά συστήματα

Ο πύραυλος Tomahawk αποτελεί το βασικό όπλο μακράς εμβέλειας του Πενταγώνου εδώ και τρεις δεκαετίες. Πετούν σε υποηχητικές ταχύτητες και σε χαμηλό ύψος για να αποφεύγουν τα ραντάρ. Έχουν εκτοξευθεί από αντιτορπιλικά κλάσης Άρλι Μπερκ στην Αραβική Θάλασσα, με κάθε πλοίο να μπορεί να μεταφέρει περισσότερους από 90 πυραύλους Tomahawk.

Οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν επίσης για πρώτη φορά τον πύραυλο Precision Strike Missile (PrSM) εναντίον ιρανικών στόχων, εκτοξευόμενο από συστήματα M-142 HIMARS. Ο βαλλιστικός αυτός πύραυλος μικρού βεληνεκούς μπορεί να πλήξει στόχους έως 400 χιλιόμετρα μακριά.

Στην άμυνα χρησιμοποιούνται συστήματα πυραύλων Patriot, καθώς και το σύστημα THAAD. Τα Patriot αντιμετωπίζουν πυραύλους cruise μικρού βεληνεκούς και απειλές χαμηλού ύψους, ενώ το THAAD αναχαιτίζει βαλλιστικούς πυραύλους σε μεγαλύτερα ύψη.

• Drones

Η επίθεση στο Ιράν περιλαμβάνει και το νέο drone LUCAS. Κατασκευάζεται από την εταιρεία SpektreWorks και βασίζεται στο ιρανικό drone Shahed. Κοστίζει περίπου 35.000 δολάρια, πολύ λιγότερο από το drone MQ-9 Reaper, το οποίο κοστίζει έως 40 εκατομμύρια δολάρια. Το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν δήλωσε ότι κατέρριψε ένα Reaper την 1η Μαρτίου.

• Αεροπορικά πλήγματα

Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν: βομβαρδιστικά B-1, stealth βομβαρδιστικά B-2, μαχητικά F-15, μαχητικά F-22 Raptor και stealth μαχητικά F-35 Lightning II για να πλήξουν ιρανικές εγκαταστάσεις βαλλιστικών πυραύλων και υπόγεια καταφύγια με βόμβες 900 κιλών.

• Αναγνώριση και ηλεκτρονικός πόλεμος

Αεροσκάφη EA-18G Growler ηλεκτρονικού πολέμου εντοπίστηκαν στο αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln στην Αραβική Θάλασσα. Τα αεροσκάφη αυτά παρεμβάλλουν: ραντάρ, επικοινωνίες, συστήματα καθοδήγησης πυραύλων. Το αεροσκάφος P-8A Poseidon πραγματοποιεί αποστολές επιτήρησης γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.

Η Αμερικανική Πολεμική Αεροπορία ανέπτυξε επίσης: αεροσκάφη E-3 Sentry AWACS, κατασκοπευτικά αεροσκάφη RC-135 όπως οι εκδόσεις Cobra Ball και Rivet Joint, που παρακολουθούν εκτοξεύσεις πυραύλων και επικοινωνίες του Ιράν.

• Ναυτικές δυνάμεις

Τα αεροπλανοφόρα USS Abraham Lincoln και USS Gerald R. Ford αποτελούν τον πυρήνα της αμερικανικής παρουσίας σε Αραβική Θάλασσα και Μεσόγειο. Τα αντιτορπιλικά Arleigh Burke παρέχουν ισχύ πυρός και αντιπυραυλική άμυνα με το σύστημα Aegis.

Ποιος κατασκευάζει αυτά τα όπλα

• Boeing: B-1, F-15, EA-18G Growler, P-8A Poseidon, RC-135
• Northrop Grumman: B-2 και ραντάρ για E-3 AWACS
• Lockheed Martin: F-35, F-22, THAAD, HIMARS, πύραυλοι ATACMS και PrSM
• RTX / Raytheon: πύραυλοι Τομαχόκ και Patriot
• SpektreWorks: drones LUCAS
• General Atomics Aeronautical: drones MQ-9 Reaper
• Huntington Ingalls Industries: κατασκευή των USS Abraham Lincoln και USS Gerald R. Ford

Οι μεγαλύτερες στρατιωτικές εταιρείες στον κόσμο

Το 2024, οι 100 μεγαλύτερες αμυντικές εταιρείες παγκοσμίως είχαν έσοδα 679 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών Ειρήνης της Στοκχόλμης (SIPRI).

Οι αμερικανικές εταιρείες κυριαρχούν με σχεδόν το μισό των εσόδων (334 δισ. δολάρια), ακολουθούμενες από την Κίνα (88 δισ. δολάρια), το Ηνωμένο Βασίλειο (52 δισ. δολάρια), τη Ρωσία (31 δισ. δολάρια) και τη Γαλλία (26 δισ. δολάρια). Ευρωπαϊκοί «κολοσσοί», όπως η βρετανική BAE Systems, η ιταλική Leonardo, η πανευρωπαϊκή Airbus, η γαλλική Thales και η γερμανική Rheinmetall, καταλαμβάνουν όλες θέσεις μέσα στις 20 κορυφαίες εταιρείες, με πολλές από αυτές να αναπτύσσονται χάρη και στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας.

Η «πίτα» των αμυντικών βιομηχανιών (Al Jazeera)

Οι μεγαλύτεροι αμυντικοί εργολάβοι των ΗΠΑ

Σύμφωνα με το SIPRI, 39 αμερικανικές εταιρείες βρίσκονται στη λίστα των 100 μεγαλύτερων στον κόσμο.

Οι πέντε κορυφαίες αμερικανικές εταιρείες άμυνας είναι οι εξής:

Lockheed Martin: Η μεγαλύτερη αμυντική εταιρεία στον κόσμο δημιουργήθηκε το 1995 από τη συγχώνευση των Lockheed και Martin Marietta. Το 2024 κατέγραψε έσοδα 68,4 δισ. δολάρια. Έχει συμβόλαια με την αμερικανική κυβέρνηση για την κατασκευή αεροσκαφών, όπως το F-35, πυραύλων και διαστημικών συστημάτων. Τα συμβόλαιά της με το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ αξίζουν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια. Φέτος, η εταιρεία υπέγραψε συμφωνία με την αμερικανική κυβέρνηση για την επιτάχυνση της παραγωγής του PAC-3 για πυραύλους αντιαεροπορικής άμυνας.

RTX: Δημιουργήθηκε το 2020 μετά από συγχώνευση της Raytheon με την United Technologies. Οι τρεις βασικοί τομείς της εταιρείας επικεντρώνονται στην παραγωγή πυραυλικών συστημάτων, κινητήρων αεροσκαφών και αεροηλεκτρονικών (avionics) για τον αμερικανικό στρατό και τις εμπορικές αεροπορικές εταιρείες. Το 2024, τα 43,6 δισ. δολάρια από τα έσοδα της εταιρείας προήλθαν από την άμυνα.

Northrop Grumman: Η εταιρεία δημιουργήθηκε το 1994 μετά την εξαγορά της Grumman από τη Northrop. Τα έσοδά της προέρχονται από την κατασκευή αεροσκαφών stealth, όπως το B-21 Raider, διαστημικών συστημάτων και προγραμμάτων εκσυγχρονισμού πυρηνικών όπλων για την Αμερικανική Πολεμική Αεροπορία και την κυβέρνηση. Το 2024, τα 37,9 δισ. δολάρια των εσόδων της προήλθαν από την άμυνα.

General Dynamics: Αναπτύσσει πυρηνικά υποβρύχια, άρματα μάχης, τεθωρακισμένα οχήματα και το επιχειρηματικό αεροσκάφος Gulfstream. Το 2024, 33,6 δισ. δολάρια από τα έσοδά της προήλθαν από την άμυνα.

The Boeing Company: Η εταιρεία κατασκευής αεροσκαφών ιδρύθηκε το 1916. Το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων της προέρχεται από την παραγωγή εμπορικών αεροσκαφών, αμυντικών προγραμμάτων και διαστημικών συστημάτων, όπως τα F/A-18E/F Super Hornet, τα ελικόπτερα AH-64 Apache και Chinook, καθώς και το P-8 Poseidon. Το 2024, 30,6 δισ. δολάρια από τα έσοδά της προήλθαν από την άμυνα.

Οι μεγαλύτερες αμυντικές εταιρείες του Ισραήλ

Σύμφωνα με την έκθεση του SIPRI, τρεις ισραηλινοί αμυντικοί όμιλοι περιλαμβάνονται στη λίστα με τις 100 κορυφαίες εταιρείες άμυνας παγκοσμίως. Η ισραηλινή αμυντική βιομηχανία παρουσιάζει σημαντική αύξηση στις εξαγωγές, με ιδιαίτερα προηγμένες στρατιωτικές τεχνολογίες να πρωταγωνιστούν.

Elbit Systems: Η μεγαλύτερη αμυντική εταιρεία του Ισραήλ ειδικεύεται σε drones, συστήματα επιτήρησης, ηλεκτρονικά πεδίου μάχης και στρατιωτικά οπτικά συστήματα. Το 2024, 6,3 δισ. δολάρια από τα έσοδά της προήλθαν από την άμυνα.

Israel Aerospace Industries: Η κρατική εταιρεία άμυνας και αεροδιαστημικής ειδικεύεται σε συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας, δορυφόρους, πολεμικά drones και τεχνολογία ραντάρ. Το 2024, 5,2 δισ. δολάρια από τα έσοδά της προήλθαν από την άμυνα.

Rafael: Η εταιρεία είναι επίσης κρατική και βρίσκεται πίσω από το ιδιαίτερα γνωστό σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας Iron Dome του Ισραήλ. Παρέχει επίσης πυρομαχικά υψηλής ακρίβειας. Το 2024, 4,7 δισ. δολάρια από τα έσοδά της προήλθαν από την άμυνα.

Εκτόξευση στις μετοχές των αμερικανικών αμυντικών εταιρειών

Σύμφωνα με το SIPRI, οι παγκόσμιες δαπάνες για την άμυνα αυξήθηκαν κατά 9,4% το 2024, φτάνοντας τα 2,7 τρισεκατομμύρια δολάρια. Επιπλέον, τα κράτη-μέλη του NATO έχουν δεσμευτεί να αυξήσουν τους ετήσιους αμυντικούς προϋπολογισμούς τους από 2% σε 5% του ΑΕΠ τους έως το 2035, προσθέτοντας εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε ετήσιες δαπάνες.

Για να αναπληρώσουν τα γρήγορα εξαντλούμενα αποθέματα πυρομαχικών που χρησιμοποιούνται στους πολέμους στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, οι μεγάλες εταιρείες όπλων επενδύουν δισεκατομμύρια σε νέες παραγγελίες, ανταποκρινόμενες στην αυξημένη ζήτηση και αυξάνοντας τις τιμές των μετοχών τους. Χαρακτηριστικά, από τον Μάρτιο του 2023 έως τον Μάρτιο του 2026, η RTX παρουσίασε τη μεγαλύτερη αύξηση με 110%, ακολουθούμενη από τη Northrop Grumman με 60%, τη General Dynamics με 57%, τη Lockheed Martin με 37% και τη Boeing με 5%.

ΕΘΝΟΣ