Πέμπτη, 19 Μαρτίου, 2026
"Στης πικροδάφνης τον ανθό έγειρα ν' αποκοιμηθώ άϊντε λίγο ύπνο για να πάρω άϊντε κι είδα όνειρο μεγάλο. Παντρεύεται η αγάπη μου για πείσμα ..."
Λέτε να υπάρχει δημόσιος κίνδυνος από το χιλιοτραγουδισμένο φυτό;
Και όμως είναι. Διαβάστε:
Τοξικότητα
Η πικροδάφνη είναι δηλητηριώδες φυτό που περιέχει τοξικές ουσίες, θανάσιμες για τους ανθρώπους και ιδιαίτερα για τα μικρά παιδιά, αν καταναλώσουν μερικά φύλλα της. Η επαφή με το δέρμα προκαλεί ερεθισμό. Είναι ανάλογα τοξική για τα ζώα και γι’ αυτό δε δίνουμε ποτέ τα φύλλα της για ζωοτροφή. Επειδή η πικροδάφνη διατηρεί τις τοξικές της ιδιότητες και μετά την αποξήρανση του φυτού, τα κλαδιά της δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για καυσόξυλα, καθώς οι αναθυμιάσεις από την καύση είναι εξαιρετικά επικίνδυνες. Η τοξικότητα της πικροδάφνης οφείλεται στην τοξική ουσία «νηριίνη» ή «ολεανδρίνη» (μια καρδιοτονωτική γλυκοσίδη ανάλογη της δακτυλίτιδας), και έχει ως στόχο να προστατεύσει το φυτό από τις επιθέσεις ζώων. Ένα μόνο φύλλο είναι θανατηφόρο για ένα μικρό παιδί, λίγα φύλλα φτάνουν για έναν ενήλικα και αρκούν 100 γραμμάρια φύλλων να γίνουν θανατηφόρα για ένα άλογο. Αν και την αποφεύγουν «όπως ο διάολος το λιβάνι», συχνά παρατηρούνται θανατηφόρα ατυχήματα σε ζώα που κατά λάθος θα την δοκιμάσουν. Το ίδιο συμβαίνει και με τις μέλισσες. Πρέπει να υπάρχει μεγάλη έλλειψη άλλης ανθοφορίας για να εξαναγκαστεί μια μέλισσα να τρυγήσει την πικροδάφνη. Έτσι κι αλλιώς, είναι αποστολή αυτοκτονίας αφού ξέρουν ότι οι περισσότερες που θα επισκεφτούν άνθη πικροδάφνης σύντομα θα είναι νεκρές. Το μέλι που θα έχει παραχθεί είναι τοξικό. Όλα τα μέρη του φυτού είναι τοξικά αν καταποθούν, ακόμα και το νερό του ανθοδοχείου που τοποθετήθηκαν τα άνθη. Τα συμπτώματα που προκαλούνται είναι αναπνευστική παράλυση και καρδιακό επεισόδιο.
Κρίμα... το είχα για μεγάλη "εκτίμηση" αυτό το φυτό!
paneliakos.net
---------------------------------------------------------------------------------------
Είναι γνωστό από την αρχαιότητα ότι η πικροδάφνη διαθέτει τοξικά συστατικά,
κυρίως καρδιακούς γλυκοζίτες. Όπως φανερώνει και το όνομα τους, πρόκειται για
συστατικά που επιδρούν στην καρδιακή λειτουργία.
Ενώ η ανθρωπότητα κρατά την ανάσα της παρακολουθώντας τον πόλεμο στη Μέση
Ανατολή, στην Ελλάδα ανακαλύψαμε μέσω του ΕΟΔΥ έναν νέο δημόσιο κίνδυνο: την πικροδάφνη. Η πρόσφατη
σύσταση για την οριζόντια απομάκρυνση της πικροδάφνης (Nerium oleander) από σχολεία, πάρκα και δημόσιους χώρους προκάλεσε έντονη ανησυχία και
αντιδράσεις στον χώρο των γεωτεχνικών επιστημόνων και των επαγγελματιών του
αστικού πρασίνου. Η πρόταση για μαζική εκρίζωση ενός τόσο διαδεδομένου φυτικού
είδους δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική απόφαση διαχείρισης φυτεύσεων· συνιστά
μια επιλογή με σημαντικές περιβαλλοντικές, οικονομικές, κοινωνικές και
πολιτισμικές συνέπειες.
Η πικροδάφνη αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο του ελληνικού τοπίου.
Πρόκειται για ένα αυτοφυές, αειθαλές φυτό, εξαιρετικά ανθεκτικό στις συνθήκες
ξηρασίας, υψηλών θερμοκρασιών και ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Για τον λόγο αυτό
χρησιμοποιείται εκτεταμένα σε δρόμους, ρέματα, πάρκα και δημόσιους χώρους.
Παράλληλα, συμβάλλει σημαντικά στη σταθεροποίηση εδαφών, στη συγκράτηση
μικροσωματιδίων και στη διατήρηση της αστικής βιοποικιλότητας. Σε μια εποχή
όπου η κλιματική κρίση και τα φαινόμενα αστικής υπερθέρμανσης αποτελούν
καθημερινή πραγματικότητα, η διατήρηση ανθεκτικών ειδών αστικού πρασίνου είναι
κρίσιμη για τη βιωσιμότητα των πόλεων.
Βεβαίως, είναι γνωστό από την αρχαιότητα ότι η πικροδάφνη διαθέτει τοξικά
συστατικά, κυρίως καρδιακούς γλυκοζίτες. Όπως φανερώνει και το όνομα τους,
πρόκειται για συστατικά που επιδρούν στην καρδιακή λειτουργία. Από την άλλη
όμως πλευρά και όπως αποτυπώνεται και στη σχετική βιβλιογραφία της σχετικής
οδηγίας, τα περιστατικά δηλητηρίασης από κατανάλωση πικροδάφνης στην Ευρώπη
είναι εξαιρετικά σπάνια και συνήθως αφορούν απόπειρες αυτοκτονίας. Άλλωστε,
χιλιάδες φυτικά είδη, ακόμα και εδώδιμα, έχουν τοξικές ιδιότητες που μπορούν να
αποβούν μοιραίες, όπως για παράδειγμα τα κουκιά.
Δεν πρέπει επίσης να μας διαφύγει το γεγονός ότι η προτεινόμενη εκρίζωση θα
είχε και σημαντικό οικονομικό κόστος. Όπως πολύ σωστά επισημαίνει η Πανελλήνια
Ένωση Επαγγελματιών Γεωτεχνικών & Επιχειρήσεων Πρασίνου (Π.Ε.Ε.Γ.Ε.Π.) , η
αντικατάσταση εκατομμυρίων φυτών θα επιβάρυνε σοβαρά τους προϋπολογισμούς των
δήμων και του κράτους, την ώρα που η πικροδάφνη αποτελεί ένα από τα πιο
οικονομικά και χαμηλής συντήρησης είδη για τις αστικές φυτεύσεις. Παράλληλα,
μια τέτοια μαζική απομάκρυνση θα ερχόταν σε αντίθεση με τις ευρωπαϊκές
πολιτικές για την κλιματική ουδετερότητα, οι οποίες προβλέπουν όχι τη μείωση
αλλά την ενίσχυση του αστικού πρασίνου μέχρι το 2030. Αντιπροτείνει δε την
ενημέρωση και την εκπαίδευση ως αποτελεσματικότερων μέτρων έναντι της συλλήβδην
ερημοποίησης του αστικού και ιδιαίτερα του σχολικού περιβάλλοντος.
Η προστασία της δημόσιας
υγείας είναι αναμφίβολα προτεραιότητα.
Ωστόσο, οι αποφάσεις που αφορούν το περιβάλλον οφείλουν να λαμβάνονται με
επιστημονική τεκμηρίωση, ψυχραιμία και σεβασμό προς το οικοσύστημα των πόλεων.
Η πικροδάφνη δεν είναι ένα πρόβλημα προς εξάλειψη, αλλά μέρος της λύσης για πιο
ανθεκτικές, πράσινες και βιώσιμες πόλεις.
Ο Σπύρος Κίντζιος είναι Καθηγητής, Πρύτανης στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο
Αθηνών
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου