Στενά του Ορμούζ: Πάνω από 3.000 πλοία εγκλωβισμένα – Παραλύουν οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες

  Πέμπτη, 5 Μαρτίου, 2026

Πέντε ημέρες αφότου οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν συντονισμένες στρατιωτικές επιδρομές στο Ιράν, οι συνέπειες έχουν εξαπλωθεί πολύ πέρα από το πεδίο της μάχης, κλείνοντας ουσιαστικά έναν από τους πιο κρίσιμους ναυτιλιακούς διαδρόμους του κόσμου και απειλώντας με ελλείψεις σε κλάδους από τα φάρμακα έως τους ημιαγωγούς.

Περισσότερα από 3.200 πλοία που αντιπροσωπεύουν περίπου το 4% του παγκόσμιου ναυτιλιακού τονάζ είναι πλέον εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακής ανάλυσης Clarksons Research, ενώ επιπλέον 500 πλοία αναμένουν στα ανοικτά των ακτών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ομάν. Τα Στενά του Ορμούζ, που κανονικά διαχειρίζονται 80 έως 100 διελεύσεις την ημέρα και μεταφέρουν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου πετρελαίου, έχει δει την κίνησή του να καταρρέει πάνω από 80% από τότε που ξεκίνησαν οι επιδρομές στις 28 Φεβρουαρίου.

Ένα Σημείο Ελέγχου που Κυριεύτηκε από τον Φόβο

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν κήρυξε το στενό «κλειστό» στις 2 Μαρτίου, απειλώντας να «κάψει ολοσχερώς» οποιοδήποτε πλοίο επιχειρήσει να το διασχίσει. Ενώ δεν έχει κηρυχθεί επίσημος αποκλεισμός, ο συνδυασμός των απειλών του IRGC, των επιθέσεων σε τουλάχιστον έξι εμπορικά πλοία και της απόσυρσης της ασφάλισης πολεμικού κινδύνου από μεγάλες εταιρείες προστασίας και αποζημίωσης έχει καταστήσει τη διέλευση οικονομικά αδύνατη για τους περισσότερους φορείς εκμετάλλευσης. «Αυτός δεν είναι επίσημος αποκλεισμός — είναι παράλυση που προκαλείται από τον κίνδυνο», δήλωσε η εταιρεία ανάλυσης εμπορευμάτων Kpler σε μια αξιολόγηση.

Μεγάλοι μεταφορείς, συμπεριλαμβανομένων των Maersk, Hapag-Lloyd, MSC, CMA CGM και COSCO Shipping, έχουν αναστείλει όλες τις διελεύσεις μέσω του στενού, ενώ αρκετοί έχουν σταματήσει και τις διελεύσεις από την Ερυθρά Θάλασσα αφού οι δυνάμεις των Χούθι στην Υεμένη ανακοίνωσαν ανανεωμένες επιθέσεις στην εμπορική ναυτιλία. Η κρίση έχει επιδεινωθεί: με το Στενό του Ορμούζ και τον διάδρομο της Διώρυγας του Σουέζ ουσιαστικά απαγορευμένους, το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας στη νότια Αφρική έχει γίνει η μοναδική βιώσιμη διαδρομή για το εμπόριο μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.

Πέρα από το Πετρέλαιο: Μια Πολυτομεακή Κρίση

Η αλλαγή πορείας προσθέτει έως δύο εβδομάδες στους χρόνους διαμετακόμισης και μεταξύ 1 και 2 εκατομμυρίων δολαρίων σε επιπλέον κόστος ανά ταξίδι, ενώ επιβαρύνσεις πολεμικού κινδύνου από 1.500 έως 4.000 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο εμφανίστηκαν εν μία νυκτί. Αλλά η διατάραξη εκτείνεται πολύ πέρα από την ενέργεια. Φαρμακευτικά προϊόντα που αποστέλλονται από την Ινδία, ημιαγωγοί από την Ασία, πετροχημικές πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται στα πλαστικά και λιπάσματα αζώτου από τη Μέση Ανατολή διέρχονται όλα από την πληγείσα περιοχή. Οι αεροπορικές μεταφορές εμπορευμάτων έχουν επίσης διαταραχθεί, με κλεισίματα εναέριου χώρου σε Ιράν, Ιράκ, Κατάρ, Μπαχρέιν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και αρκετές άλλες χώρες να καθηλώνουν στο έδαφος πτήσεις από κόμβους όπως το Ντουμπάι, η Ντόχα και το Αμπού Ντάμπι.

«Αυτό έχει σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα», δήλωσε ο Patrick Penfield, καθηγητής εφοδιαστικής αλυσίδας στο Πανεπιστήμιο Syracuse, σε δηλώσεις του στο Associated Press. «Καθώς η κατάσταση αυτή συνεχίζει να εξελίσσεται, μπορούμε να αναμένουμε ελλείψεις και σημαντικές αυξήσεις τιμών.»

Χωρίς Τέλος στον Ορίζοντα

Η κρίση δεν δείχνει σημάδια υποχώρησης. Ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι «τα σκληρότερα χτυπήματα» κατά του Ιράν «έρχονται ακόμα», ενώ ο Πρόεδρος Τραμπ έχει προβλέψει ότι η στρατιωτική επιχείρηση θα διαρκέσει έναν μήνα ή λιγότερο. Ο ενεργειακός αναλυτής Ρόμπερτ ΜακΝάλι της Rapidan Energy Group προειδοποίησε ότι «ένα παρατεταμένο κλείσιμο του Στενού του Χορμούζ είναι μια εγγυημένη παγκόσμια ύφεση» — μια προοπτική που γίνεται όλο και πιο απτή με κάθε μέρα που το σημαντικότερο ναυτικό σημείο ελέγχου του κόσμου παραμένει σφραγισμένο από τη σύγκρουση.

Σήμερα06:16 μ.μ.

Η Γερουσία των ΗΠΑ απέρριψε τον περιορισμό των πολεμικών αρμοδιοτήτων του Τραμπ στο Ιράν

Σχέδιο ψηφίσματος με σκοπό να περιοριστούν οι εξουσίες του Ντόναλντ Τραμπ στον πόλεμο εναντίον του Ιράν απορρίφθηκε χθες Τετάρτη στην αμερικανική γερουσία, λόγω της σθεναρής υποστήριξης της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Στα τέλη του Ιανουαρίου, μερικές ημέρες προτού ξεσπάσει η ένοπλη σύρραξη, ο δημοκρατικός γερουσιαστής Τιμ Κέιν είχε εισηγηθεί το σχέδιο ψηφίσματος με σκοπό να «διαταχθεί οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις να απόσχουν από εχθροπραξίες εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν που δεν έχουν αδειοδοτηθεί από το Κογκρέσο».

Η πρωτοβουλία αυτή απορρίφθηκε (53 ψήφοι κατά, 47 υπέρ). Ο δημοκρατικός γερουσιαστής Τζον Φέτερμαν, υποστηρικτής του πολέμου, τάχθηκε κατά, ενώ ο συνάδελφός του Ραντ Πολ ήταν το μοναδικό μέλος του ρεπουμπλικανικού κοινοβουλευτικού λόχου που ψήφισε υπέρ.

Καθώς ο πρόεδρος Τραμπ είναι προφανές πως εννοεί να ενισχύσει και να επεκτείνει την εκτελεστική εξουσία σε βάρος της νομοθετικής αφότου επέστρεψε στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025, ο Τιμ Κέιν, μαζί με άλλους δημοκρατικούς, ήθελε να επαναβεβαιωθεί ότι το Κογκρέσο είναι ο μοναδικός θεσμός, δυνάμει του αμερικανικού Συντάγματος, που έχει τη δικαιοδοσία να κηρύξει πόλεμο.

«Οι Αμερικανοί θέλουν ο πρόεδρος Τραμπ να μειώσει τις τιμές—όχι να μας σέρνει σε ανώφελους κι αιώνιους πολέμους», τόνισε ο γερουσιαστής που εκλέγεται στη Βιρτζίνια προχθές Τρίτη. Καταγγέλλει από το Σάββατο τον πόλεμο που κήρυξε «παράνομα» ο ρεπουμπλικάνος αρχηγός του κράτους.

Μετά την —διαβαθμισμένη άκρως απόρρητη— ενημέρωση των γερουσιαστών από στελέχη της κυβέρνησης και του στρατού, ιδίως του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, για τον πόλεμο εναντίον του Ιράν, την Τρίτη, ο κ. Κέιν τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι δεν παρουσιάστηκε καμιά απόδειξη από κυβερνητικής πλευράς για την ύπαρξη «άμεσης απειλής του Ιράν» για τις ΗΠΑ.

Αυτό το ζήτημα, η «άμεση απειλή», βρίσκεται στην καρδιά του διαλόγου για τη νομιμότητα του πολέμου που εξαπέλυσε ο Ντόναλντ Τραμπ.

Αν και τυπικά μόνο το Κογκρέσο μπορεί να κηρύξει τον πόλεμο, νόμος του 1973 επιτρέπει στον εκάστοτε πρόεδρο των ΗΠΑ να διατάσσει περιορισμένης έκτασης στρατιωτικές επεμβάσεις για την αντιμετώπιση κατάστασης έκτακτης ανάγκης που δημιουργεί —διαπραχθείσα ή επαπειλούμενη— επίθεση εναντίον της χώρας.

Στο βίντεο με το οποίο ανακοίνωσε από το Μαρ-α-Λάγκο την επίθεση το Σάββατο, ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε ακριβώς στην «άμεση» απειλή που ήγειρε κατ’ αυτόν το Ιράν, χωρίς να πείσει τη δημοκρατική αντιπολίτευση επ’ αυτού.

Στη Βουλή των Αντιπροσώπων αναμένεται να τεθεί σε ψηφοφορία κείμενο παρόμοιο με αυτό που εισηγήθηκε ο κ. Κέιν στη Γερουσία, αργότερα σήμερα. Και σε αυτό το σώμα της αμερικανικής εθνικής αντιπροσωπείας όμως αναμένεται η πρωτοβουλία να αποτύχει.

«Η ιδέα ότι θα αφαιρέσουμε την εξουσία από τον διοικητή των ενόπλων δυνάμεών μας, τον πρόεδρο, να τελειώσει τη δουλειά είναι τρομακτική προοπτική για μένα», είπε χθες ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Μάικ Τζόνσον.

«Είναι επικίνδυνο, και ελπίζω —και πιστεύω— ότι έχουμε επαρκείς ψήφους για να το απορρίψουμε», πρόσθεσε ο «speaker» απευθυνόμενος στον Τύπο στο Καπιτώλιο.

Σήμερα06:00 μ.μ.

Δεν έχει ξεκινήσει επίθεση εναντίον του Ιράν από Κούρδους του Ιράκ αλλά... δεν αποκλείεται

Την ώρα που πληροφορίες αναφέρουν έντονη κινητικότητα ενόπλων στο Ιράκ, εκπρόσωπος του Κόμματος Ελεύθερης Ζωής του Κουρδιστάν (PJAK) διέψευσε τις αναφορές ότι έχει ξεκινήσει επίθεση εναντίον του Ιράν.

«Κάνουν λάθος όταν λένε ότι έχουμε ξεκινήσει τον πόλεμο τώρα. Αντίθετα, προετοιμαζόμαστε και περιμένουμε την κατάλληλη ευκαιρία για να χτυπήσουμε».

Σήμερα05:40 μ.μ.

Λίβανος: Τρεις νεκροί και έξι τραυματίες εξαιτίας ισραηλινών πληγμάτων κοντά στη Βηρυτό

Τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν κι άλλοι έξι τραυματίστηκαν σε δύο ισραηλινά πλήγματα κοντά στη Βηρυτό, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου αργά το βράδυ της Τετάρτης.

Σύμφωνα με το εθνικό πρακτορείο ειδήσεων του Λιβάνου (ΝΝΑ στα αγγλικά, ΑΝΙ στα γαλλικά), οι επιθέσεις σημειώθηκαν σε οδικό άξονα προς το αεροδρόμιο της πρωτεύουσας.

Νωρίτερα, ο ισραηλινός στρατός είχε ανακοινώσει μέσω Telegram πως ο στόχος των επιδρομών που εξαπέλυσε κοντά στη Βηρυτό ήταν «τρομοκράτες» της Χεζμπολάχ.

ΤΑ ΝΕΑ