Η Ελλάδα καθυστέρησε να δώσει το «πράσινο φως» στο τελευταίο πακέτο ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας

  Τρίτη, 28 Ιουλίου, 2026

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξετάζουν πλέον έναν νέο τρόπο έγκρισης των κυρώσεων, ώστε να περιοριστεί η δυνατότητα των κρατών-μελών να μπλοκάρουν αποφάσεις προκειμένου να εξασφαλίζουν εξαιρέσεις ή άλλα εθνικά αιτήματα κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

Μαργαρίτα Αργυροπούλου

Η Ελλάδα καθυστέρησε να δώσει το «πράσινο φως» στο τελευταίο πακέτο ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ζητώντας εξαίρεση για ελληνική ναυτιλιακή εταιρεία. Η κίνηση αυτή φαίνεται ότι οδηγεί τις Βρυξέλλες σε αλλαγή της μέχρι σήμερα στρατηγικής τους.

Σύμφωνα με πληροφορίες των Financial Times, στις Βρυξέλλες εξετάζεται ήδη νέο μοντέλο έγκρισης των κυρώσεων, ώστε να περιοριστεί η δυνατότητα μεμονωμένων κρατών-μελών να μπλοκάρουν ολόκληρα πακέτα μέτρων για να εξυπηρετήσουν εθνικά ή επιχειρηματικά συμφέροντα.

Μέχρι σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εγκρίνει συνολικά 21 πακέτα κυρώσεων κατά της Ρωσίας μετά την εισβολή στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022. Η πρακτική ήταν να συγκεντρώνονται πολλές διαφορετικές κυρώσεις σε ένα ενιαίο πακέτο, το οποίο έπρεπε να εγκριθεί ομόφωνα και από τα 27 κράτη-μέλη.

Ωστόσο, η διαδικασία αυτή αποδεικνύεται ολοένα και πιο δύσκολη, καθώς κάθε χώρα μπορεί να χρησιμοποιήσει το δικαίωμα βέτο για να διαπραγματευτεί εξαιρέσεις ή ειδικές ρυθμίσεις που αφορούν τα δικά της συμφέροντα.

Το ελληνικό αίτημα για τη Dynagas

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Αθήνα καθυστέρησε για εβδομάδες την έγκριση του τελευταίου πακέτου κυρώσεων, ζητώντας εξαίρεση για τα πλοία της Dynagas, της ναυτιλιακής εταιρείας του Έλληνα εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου.

Η εξαίρεση αφορά προηγούμενη ευρωπαϊκή απόφαση, που είχε ληφθεί τον Οκτώβριο του 2025, σύμφωνα με την οποία από τον Ιανουάριο του 2027 θα απαγορευόταν η μεταφορά ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς τρίτες χώρες από συγκεκριμένες εταιρείες.

Μετά τις διαπραγματεύσεις, η Ελλάδα εξασφάλισε εξαίρεση για τη Dynagas, επιτρέποντας στην εταιρεία να συνεχίσει τις συγκεκριμένες μεταφορές.

Οι Financial Times επισημαίνουν ότι πρόκειται για την πρώτη φορά που το συνολικό πλαίσιο των οικονομικών κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Ρωσίας τροποποιείται προς ηπιότερη κατεύθυνση, έπειτα από απαίτηση κράτους-μέλους.

Η δυσαρέσκεια στις Βρυξέλλες

Η στάση της Ελλάδας προκάλεσε έντονες αντιδράσεις μεταξύ Ευρωπαίων αξιωματούχων και διπλωματών που συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα των FT, αρκετοί θεώρησαν ότι η Αθήνα ουσιαστικά καθυστέρησε ολόκληρο το πακέτο κυρώσεων, το οποίο περιλάμβανε μέτρα ιδιαίτερης σημασίας για την πίεση προς τη Μόσχα.

Μεταξύ αυτών ήταν νέες παρεμβάσεις που στόχευαν στα έσοδα της Ρωσίας από τις εξαγωγές πετρελαίου, πλήρες πάγωμα περιουσιακών στοιχείων για 94 ρωσικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, καθώς και απαγόρευση συναλλαγών με ακόμη 33 ρωσικές τράπεζες.

«Δεν θέλω να ακούσω ξανά κανέναν να μιλά για ευρωπαϊκή αλληλεγγύη», φέρεται να δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες που συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις, χαρακτηρίζοντας την τακτική της Ελλάδας «εξοργιστική».

Γιατί η Ελλάδα ζήτησε την εξαίρεση

Η ελληνική πλευρά υποστήριξε ότι η απαγόρευση μεταφοράς ρωσικού LNG είχε εγκριθεί εκ παραδρομής και ότι δεν θα έπληττε ουσιαστικά τη ρωσική οικονομία.

Αντίθετα, σύμφωνα με την Αθήνα, θα ζημίωνε κυρίως τη Dynagas, ενώ θα ενίσχυε ανταγωνιστές της από την Κίνα ή άλλες χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι δεν δεσμεύονται από τις ευρωπαϊκές κυρώσεις.

Το νέο σχέδιο της Κομισιόν

Η εμπειρία των τελευταίων διαπραγματεύσεων οδηγεί πλέον την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αρκετά κράτη-μέλη που στηρίζουν πιο ενεργά την Ουκρανία να εξετάζουν μια σημαντική αλλαγή στρατηγικής.

Η βασική πρόταση είναι να εγκαταλειφθεί σταδιακά η πρακτική των μεγάλων «πακέτων» κυρώσεων και οι αποφάσεις να λαμβάνονται είτε μεμονωμένα είτε σε μικρότερες θεματικές ενότητες.

Με αυτόν τον τρόπο, αν ένα κράτος-μέλος διαφωνεί με ένα συγκεκριμένο μέτρο, δεν θα μπορεί να καθυστερεί ή να μπλοκάρει όλες τις υπόλοιπες κυρώσεις που διαθέτουν ήδη τη στήριξη των υπόλοιπων χωρών.

«Ίσως αυτό να είναι το τελευταίο μεγάλο πακέτο κυρώσεων. Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι αυτή η προσέγγιση δεν λειτουργεί όπως παλαιότερα», ανέφερε Ευρωπαίος αξιωματούχος στους Financial Times.

Υποστηρικτές της νέας στρατηγικής θεωρούν ότι έτσι οι αποτελεσματικές κυρώσεις θα εγκρίνονται ταχύτερα, χωρίς τις χρονοβόρες διαπραγματεύσεις και τις πολιτικές ανταλλαγές που συνοδεύουν σήμερα τα μεγάλα πακέτα μέτρων.

Οι επιφυλάξεις

Δεν συμφωνούν, ωστόσο, όλοι με την αλλαγή αυτή. Ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η μέχρι σήμερα διαδικασία είχε και ένα σημαντικό πλεονέκτημα: υποχρέωνε όλες τις κυβερνήσεις να αντιλαμβάνονται ότι οι κυρώσεις έχουν οικονομικό κόστος για πολλά κράτη-μέλη και όχι μόνο για ένα, γεγονός που διευκόλυνε την επίτευξη συμβιβασμών.

Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απέφυγε να σχολιάσει αν πράγματι εξετάζεται αλλαγή της στρατηγικής επιβολής κυρώσεων.

Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι μετά από 21 πακέτα κυρώσεων από την έναρξη του πολέμου, η Ρωσία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εκτεταμένο πλέγμα οικονομικών περιορισμών που συνεχίζει να ασκεί σημαντική πίεση στη ρωσική οικονομία.