Πρώτο θέμα μας: "γνώθι σαυτόν" - Σημείωσε ότι μας βρίσκετε στο ιντερνετ paneliakos.net

Πρώτο μας θέμα

Articles and opinions expressed may not necessarily belong to paneliakos.net

Η ιστοσελίδα μας, PANELIAKOS.NET -or- PANILIAKOS.COM

You can translate this blog in over 100 languages within a second! Go to the left up top where it says Select Language. Happy navigating. See you again..

Εορτάζουμε και Tιμούμε

Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026

Όταν η «γενιά του Πολυτεχνείου» έγινε γενιά της συντήρησης

  Δευτέρα, 16 Νοεμβρίου, 2026

Αντρέας Χ. Παναγόπουλος

Οι γενιές που κάποτε αμφισβητούσαν την εξουσία σήμερα υπερασπίζονται τα κεκτημένα τους. Η δημογραφική υπεροχή των μεγαλύτερων μετατρέπεται σε εκλογικό πλεονέκτημα, ενώ οι νεότεροι αναζητούν διέξοδο σε όλο και πιο ριζοσπαστικές πολιτικές επιλογές.

Υπάρχει μια ειρωνεία στην ευρωπαϊκή αλλά και συνολικά στη δυτική πολιτική πραγματικότητα, ιδιαίτερα επίκαιρη αυτές τις ημέρες, καθώς πλησιάζει η επέτειος του Πολυτεχνείου. Οι σημερινοί πολίτες άνω των 60 ετών είναι, ανήκουν σε σημαντικό βαθμό, η γενιά του Πολυτεχνείου ή έστω στις παρυφές της.

Η γενιά που αμφισβήτησε αυταρχικές εξουσίες, διεκδίκησε ελευθερίες, μίλησε για κοινωνική αλλαγή και ταυτίστηκε με την Αριστερά, τον προοδευτισμό και την πολιτική χειραφέτηση. Ένα μεγάλο τμήμα της, όμως, έχει σήμερα μετακινηθεί προς την κεντροδεξιά, τον πολιτικό συντηρητισμό και την υπεράσπιση της σταθερότητας και των κεκτημένων.

Η διαδρομή από την εξέγερση στην περιφρούρηση του υπάρχοντος συστήματος μοιάζει παράδοξη. Δεν είναι, ωστόσο, αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Αντίθετα, συμπυκνώνει μια ευρύτερη ευρωπαϊκή μετατόπιση.

Η δημογραφική υπεροχή γίνεται εκλογική εξουσία

Η Ευρώπη γερνάει και μαζί της γερνάει και το εκλογικό της σώμα. Οι μεγαλύτερες ηλικίες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη δημογραφική και πολιτική βαρύτητα. Ψηφίζουν συστηματικότερα, έχουν μεγαλύτερη παρουσία στους κομματικούς μηχανισμούς και εκπροσωπούνται από περισσότερο εδραιωμένα δίκτυα συλλογικής διεκδίκησης και κοινωνικής επιρροής. Κυρίως, έχουν συγκεκριμένα συμφέροντα να προστατεύσουν: συντάξεις, περιουσία, αποταμιεύσεις και υγειονομική περίθαλψη. Για τα παραδοσιακά κόμματα, αποτελούν μια εκλογική δεξαμενή που κανείς δεν διακινδυνεύει εύκολα να χάσει.

Το αποτέλεσμα είναι μια ιδιότυπη πολιτική ομηρία. Οι κυβερνήσεις υπολογίζουν περισσότερο την ψήφο εκείνων που έχουν ήδη διανύσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους κι έχουν αποχωρήσει από την παραγωγή από τις ανάγκες εκείνων που θα υποστούν για δεκαετίες τις συνέπειες των σημερινών επιλογών. Την ίδια στιγμή τα σχολεία καταρρέουν, η δημόσια υγεία πιέζεται, τα ενοίκια εκτοξεύονται και η απόκτηση κατοικίας γίνεται άπιαστο όνειρο για έναν νέο εργαζόμενο.

Η εξέγερση των νέων και η αναζήτηση αντισυστημικής εκπροσώπησης

Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, οι νεότερες γενιές εμφανίζονται όλο και πιο πρόθυμες να εγκαταλείψουν τις παραδοσιακές πολιτικές επιλογές. Η στροφή τους προς ριζοσπαστικές δυνάμεις δεν έχει ενιαίο ιδεολογικό πρόσημο. Άλλοι στρέφονται στην αντικαπιταλιστική Αριστερά, στα οικολογικά κινήματα και στις νέες προοδευτικές πολιτικές εκφράσεις. Άλλοι, κυρίως στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη, επιλέγουν την εθνικιστική ή λαϊκιστική Δεξιά. Το κοινό στοιχείο είναι η απόρριψη ενός συστήματος που τους υπόσχεται διαρκώς ένα μέλλον το οποίο δεν έρχεται.

Η αντίφαση είναι εκρηκτική: οι γενιές που κάποτε εξεγέρθηκαν εναντίον του κατεστημένου εμφανίζονται σήμερα να το υπερασπίζονται, ενώ εκείνες που μεγάλωσαν μέσα στην πολιτική και οικονομική σταθερότητα εξεγείρονται εναντίον του. Η ηλικία δεν εξηγεί από μόνη της την πολιτική συμπεριφορά. Η ιδιοκτησία, η οικονομική ασφάλεια και ο φόβος της απώλειας παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο.

Η σύγκρουση για τις συντάξεις είναι σύγκρουση για το μέλλον

Η Γαλλία, όπου η σύγκρουση για τις συντάξεις συναντά τις διαμαρτυρίες για την υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης, η Ισπανία με το δυσβάστακτο συνταξιοδοτικό κόστος και οι νεανικές κινητοποιήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό.

Το πραγματικό διακύβευμα είναι πλέον η ίδια η Δημοκρατία. Όταν οι νεότεροι αντιλαμβάνονται ότι αποτελούν μειοψηφία σε ένα εκλογικό σύστημα που καθορίζει το μέλλον τους χωρίς να τους δίνει ανάλογη δύναμη, η απογοήτευση μετατρέπεται σε οργή. Και η οργή αναζητά εκπροσώπηση, συχνά έξω από τα όρια της μετριοπάθειας.

Η γενιά του Πολυτεχνείου δικαιούται τη σύνταξή της. Δεν δικαιούται, όμως, να θεωρεί ότι το μέλλον ανήκει αποκλειστικά στο παρελθόν της. Γιατί μια κοινωνία που προστατεύει αποτελεσματικά όσους έζησαν, αλλά εγκαταλείπει όσους τώρα ξεκινούν, δεν είναι κοινωνία αλληλεγγύης. Είναι μια κοινωνία που καταναλώνει προκαταβολικά το μέλλον της για να συντηρεί κακήν κακώς το παρόν της.

TO BHMA

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου