Τετάρτη 13 Φεβρουαρίου 2013

Σύντομη αναφορά στον τρόπο και διαδικασία εκλογής του Πάπα

Του Θεόδωρου Καλμούκου
ΑΡΧΕΙΟ «Ε.Κ.»
Η ιστορική φωτογραφία από την επίσκεψη του Πάπα Βενέδικτου στο Οικουμενικό Πατριαρχείο το 2006, όταν ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος έπιασε το χέρι του Πάπα και το σήκωσε ψηλά.
ΒΟΣΤΩΝΗ. Δεν πρόλαβε να συνέλθει το Βατικανό από το τράνταγμα της έκπληξης, που προκάλεσε η ανακοίνωση του Πάπα Βενέδικτου του 16ου ότι στις 28 Φεβρουαρίου απέρχεται οικειοθελώς από την Παποσύνη, και τα σενάρια και η διαδοχολογία έχει αφήσει πολλούς ξάγρυπνους εντός του κράτους του Βατικανού, αλλά και σ’ όλη τη Γη, αφού οι καρδινάλιοι μετρούν ψήφους και κάνουν υπολογισμούς.
Δεν φαίνεται, ωστόσο, να αργήσει η ημέρα που θα φανεί ο καπνός από την καπνοδόχο του Βατικανού κι ο προεδρεύων του κονκλαβίου των καρδιναλίων θα αναφωνήσει στη λατινική γλώσσα το «Habemus Papam», τουτέστιν «έχομε Πάπα». Η ανακοίνωση αυτή δεν θα γίνει απλώς στη σύναξη (κάτι σαν Σύνοδος) των καρδιναλίων, αλλά και από τον κεντρικό εξώστη της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου στο Βατικανό. Κι ο εκλεγείς θα είναι ο 266ος από το έτος 67 μ.Χ. και την ίδρυση της Εκκλησίας της Ρώμης από τον Απόστολο Πέτρο τον Πρωτοκορυφαίο ή την κρηπίδα των Αποστόλων.
Υπογραμμίζεται ότι η λέξη κονκλάβιο είναι λατινική και σημαίνει δωμάτιο το οποίο κλειδώνεται από μέσα με κλειδί στη λατινική, ακριβώς είναι cum-clave. Το παπικό κονκλάβιο λοιπόν θα συνέλθει στο παρεκκλήσι της Καπέλα Σιξτίνα που βρίσκεται δίπλα ακριβώς στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Πέτρου. Η πρώτη φορά που χρησιμοποιήθηκε η Καπέλα Σιξτίνα για κονκλάβιο ήταν το 1492, κι από το 1878 κατέστη παράδοση και καθιερώθηκε για το αν χρησιμοποιείται κατ’ αξία για την εκλογή των Παπών.
Το κονκλάβιο αποτελείται κατά κανόνα από 120 καρδιναλίους και συγκαλείται από τον Πρώτον τη τάξει, θα λέγαμε στη γλώσσα της εκκλησιαστικογραφίας, και ο οποίος είναι ουσιαστικά ο υπουργός Εξωτερικών του Βατικανού.
Η εκλογή αναμένεται να γίνει εντός του Μαρτίου αφού πρώρα τεθεί σε ισχύ η παραίτηση του Βενέδικτου, ενώ κατά τα λεχθέντα του εκπροσώπου του Βατικανού προφανώς θα είναι πριν το Πάσχα. Την ημέρα της εκλογής, καρδινάλιοι από 52 χώρες του κόσμου σχηματίζουν πομπή από τη λεγόμενη Αίθουσα της Ευλογίας μέχρι το παρεκκλήσι της Καπέλα Σιξτίνα. Το πρώτο πράγμα που κάνουν είναι ότι ορκίζονται να κρατήσουν άκρως απόρρητα τα όσα θα ακούσουν, θα βιώσουν, θα λεχθούν κατά τη συνεδρίαση του κονκλαβίου. Στη συνέχεια, ο υπεύθυνος του παρεκκλησίου θα αναφωνήσει το έξω όλοι στη λατινική γλώσσα πάντοτε και το οποίο είναι το «extra omnes». Αμέσως θα κλείνουν οι πόρτες και μάλιστα σφραγίζονται ώστε να υπάρξει ολοκληρωτική απομόνωση, ενώ ο φόβος οιασδήποτε διαρροής λαμβάνει διαστάσεις πανικού όσο διαρκεί η συνεδρίαση.
Κάθε καρδινάλιος παίρνει από ένα ψηφοδέλτιο και σημειώνει πάνω ιδιοχείρως τη φράση «Eligo in Summum Pontificem» πιστοποιώντας ότι ψήφισε και γράφει πάνω στο ψηφοδέλτιο το όνομα του υποψηφίου που προτιμά. Για την εκλογή χρειάζεται πλειοψηφία των δύο τρίτων συν ένας. Γίνονται πολλαπλές ψηφοφορίες τουλάχιστον 33 και στο τέλος εκλέγεται δι’ απλής πλειοψηφίας.
Υπογραμμίζεται ότι όλοι οι κληρικοί μπορεί να είναι υποψήφιοι, αλλά συνήθως οι καρδινάλιοι επιλέγουν έναν εξ’ αυτών. Σε περίπτωση που ανακύψει θέμα εκλογής απλού ιερέα, τότε γίνεται ανύψωση και χειροτονία κατά το λεγόμενο «αυθωρεί και παραχρήμα», δηλαδή αθρόως.
Επειτα από κάθε καταμέτρηση των ψηφοδελτίων συλλέγονται περιχέονται με ειδικό μείγμα χημικών και καίγονται σε μια μικρή σόμπα που έχει τοποθετηθεί ειδικά μέσα στο παρεκκλήσι της Καπέλα Σιξτίνα. Μια καπνοδόχος διοχετεύει τον καπνό έξω από το παρεκκλήσι κι έτσι δίνεται στον έξω κόσμο η εξέλιξη της ψηφοφορίας. Ο μαύρος καπνός σημαίνει ότι κανένας υποψήφιος δεν συγκέντρωσε τις ψήφους, ενώ ο λευκός ότι εκλέχτηκε νέος Πάπας.
Ο επικεφαλής του κονκλαβίου ανακοινώνει την εκλογή από τον εξώστη της πλατείας του Αγίου Πέτρου αναφωνών «έχομε Πάπα».
Αμέσως μετά θα εμφανιστεί ο νέος Πάπας ενώπιον του πλήθους των πιστών που κατά κανόνα πλημμυρίζει την πλατεία της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου και θα δώσει την πρώτη του ευλογία την γνωστή ως «urbi et orbi» που σημαίνει στην πόλη της Ρώμης και την Οικουμένη, ενώ οι κώδωνες του ναού του Αγίου Πέτρου και όλων των ναών της Ρώμης σημαίνουν χαρμόσυνα.
Υπενθυμίζεται πως το Βατικανό δεν είναι μόνο η Εδρα της Εκκλησίας της πρεσβυτέρας Ρώμης, αλλά με τη συνθήκη του Λατερανού έχει ανακηρυχθεί και σε κράτος με όλα όσα συνεπάγεται η ύπαρξη ενός κράτους. Πρόκειται για ένα περίεργο σχήμα το οποίο ονομάζεται Παποκαισαρισμός, καθότι ο εκάστοτε Πάπας είναι συνάμα και ο αρχηγός του κράτους του Βατικανού, το οποίο συνυπάρχει μέσα στο επίσημο κράτος της Ιταλίας κι αυτό και του έχει προσδοθεί η προσωνυμία «κράτος εν κράτει».

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου